امکانسنجی و الزامات تعمیمپذیری پدیده مرز به فضای مجازی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و حقوق عمومی، دانشگاه امام صادق (ع)، پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)، تهران
2 حقوق عمومی و بین الملل، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
doi
چکیده
دولتها، فضای مجازی را پس از عرصههای سرزمینی سهگانه، بهعنوان قلمرو چهارم اعمال حاکمیت ملی به رسمیت شناختهاند، اما هنوز برخی از عناصر دولت – ملتها در فضای مجازی، ازجمله مرزها ظهور و بروز قابلتوجهی نداشتهاند. هدف از پژوهش حاضر، امکانسنجی تعمیم پدیده مرز از فضای واقعی به فضای مجازی، ضرورت آن و ارائه یک تعریف از مرز سایبری است. سپس، الزامات تحقق مرزها در فضای مجازی از جمله شیوههای مرزگذاری در فضای مجازی و امکان تحقق فنی مرز سایبری مورد بررسی قرار میگیرد. پژوهش حاضر از حیث هدف اکتشافی – توصیفی و دادههای استفادهشده در این پژوهش، کیفی است که به روش کتابخانهای، گردآوری و به شیوهی کیفی تحلیلشده است. یافتههای این پژوهش، نشان میدهد نهتنها وجود مرزها در فضای مجازی امکانپذیر است، بلکه با توجه به انواع تهدیدهای سخت و نرم در فضای مجازی، ضرورت آنها نسبت به فضای واقعی دوچندان است. در اثر تحولات عصر فضای مجازی، معنای مرز و کارکردهای اصلی آن دچار تغییر و تحول نشده و صرفاً برخی شیوههای مرزگذاری و مرزبانی در فناوری اطلاعات و ارتباطات متحول شده است. بنابراین مرزهای فضای مجازی مشابه فضای واقعی، حدود قلمرو حاکمیت دولت-ملتها را در فضایی دیجیتالی مشخص کرده و مطابق قواعد خاصی در مقابل تهدیدهای سخت و نرم فضای مجازی مانع ایجاد میکند.