امکان‌سنجی و الزامات تعمیم‌پذیری پدیده مرز به فضای مجازی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و حقوق عمومی، دانشگاه امام صادق (ع)، پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)، تهران

2 حقوق عمومی و بین الملل، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

دولت‌ها، فضای مجازی را پس از عرصه‌های سرزمینی سه­گانه، به‌عنوان قلمرو چهارم اعمال حاکمیت ملی به رسمیت شناخته‌اند، اما هنوز برخی از عناصر دولت – ملت‌ها در فضای مجازی، ازجمله مرزها ظهور و بروز قابل‌توجهی نداشته‌اند. هدف از پژوهش حاضر، امکان‌سنجی تعمیم پدیده مرز از فضای واقعی به فضای مجازی، ضرورت آن و ارائه یک تعریف از مرز سایبری است. سپس، الزامات تحقق مرزها در فضای مجازی از جمله شیوه­های مرزگذاری در فضای مجازی و امکان تحقق فنی مرز سایبری مورد بررسی قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر از حیث هدف اکتشافی – توصیفی و داده‌های استفاده‌شده در این پژوهش، کیفی است که به روش کتابخانه‌ای، گردآوری و به شیوه­ی کیفی تحلیل‌شده است. یافته‌های این پژوهش، نشان می‌دهد نه‌تنها وجود مرزها در فضای مجازی امکان‌پذیر است، بلکه با توجه به انواع تهدیدهای سخت و نرم در فضای مجازی، ضرورت آن‌ها نسبت به فضای واقعی دوچندان است. در اثر تحولات عصر فضای مجازی، معنای مرز و کارکردهای اصلی آن دچار تغییر و تحول نشده و صرفاً برخی شیوه‌های مرزگذاری و مرزبانی در فناوری اطلاعات و ارتباطات متحول شده است. بنابراین مرزهای فضای مجازی مشابه فضای واقعی، حدود قلمرو حاکمیت دولت-ملت‌ها را در فضایی دیجیتالی مشخص کرده و مطابق قواعد خاصی در مقابل تهدیدهای سخت و نرم فضای مجازی مانع ایجاد می‌کند.