فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جهان امروز، بین‌المللی بودن ماهیت علم یکی از اصول جهان‌شمول توسعه علمی است. به عبارت روشن­تر؛ زمانی دانش به دست آمده در یک کشور به عنوان علم شناخته می‌شود که بتواند در سپهر جهانی و بین‌المللی عرضه و پذیرفته شود. تلاش مؤسسات علمی و پژوهشی برای دستیابی به جایگاه برتر بین‌المللی و حضور در شبکه‌های جهانی علم و فناوری در این فرایند قابل تبیین است. موضوع اصلی این مقاله، بررسی فرایند بین­المللی­سازی مؤسسات پژوهشی در ایران است و هدف اصلی، تبیین چگونگی ارتقای جایگاه مؤسسات پژوهشی ایران در عرصه بین‌المللی است. پرسش اصلی این است که چشم‌انداز آیندة بین‌المللی‌سازی مؤسسات پژوهشی در ایران چیست؟ به منظور پاسخ به این پرسش از چارچوب نظری تحلیل ساختار-کارگزار، نظریه جهانی‌شدن، مطالعه موردی و جهان شبکه‌ای مانوئل کاستلز استفاده شده است. روش‌های پژوهش استفاده­شده در این مقاله عبارتند از: مطالعات اسنادی و روندپژوهی به شکلی که ضمن بررسی اسناد و برون­داد نهادهای سیاستگذار، تجربه پنج مؤسسه پژوهشی منتخب کشور در حوزه‌های علوم انسانی، فنی-مهندسی و علوم پایه با استفاده از روش مطالعة موردی تحلیل شده است. نتیجه و دستاورد اصلی مقاله آن است که بین‌المللی‌شدن مؤسسات پژوهشی نیازمند تحقق شاخص‌هایی در سه سطح کلان(سیاستگذار)، میانی(مؤسسه پژوهشی) و خرد(اعضای مؤسسه) است. در این فرایند اولویت اصلی، ایجاد زیست­بوم و بستر مناسب و برنامه‌ریزی در سطح کلان است. درون این زیست بوم مطابق مدل ساختار-کارگزار، نقش ساختارهای احاطه کننده و نیز تعیین­کنندۀ فعالیت‌های مؤسسات پژوهشی در کنار نقش ارادۀ کنشگران و بازیگران داخل مؤسسات پژوهشی باید لحاظ شود.