اثر اسیدآبسیزیک بر عملکرد، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و محتوای پرولین گیاه اسطوخودوس‎ ‎‏(‏Lavendula angustifolia cv. Organic Munestead‏) در واکنش به ‌کم‌آبیاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار، مرکز ملی مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی، تهران، ایران

3 استادیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22059/ijhs.2020.291494.1733
چکیده

خشکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد گیاهان در سرتاسر جهان و شایع‌ترین تنش محیطی بوده و اسیدآبسیزیک (ABA) نقش مهمی در راه‌اندازی و هماهنگی بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در کاهش تنش اکسیداتیو دارد. به‌منظور مطالعه اثر محلول‌پاشی اسیدآبسیزیک بر عملکرد، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و محتوای پرولین اسطوخودوس (Lavendula angustifolia cv. Organic Munestead) تحت تنش کم‌آبیاری، آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به‌اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش در چهار سطح رژیم‌های آبیاری (شامل 100-90، 80-70، 60-50 و 40-30 درصد ظرفیت ‌زراعی (FC)) و سه سطح محلول‌پاشی ABA (شامل صفر، 15 و 30 میکرومولار در لیتر) لحاظ گردید. صفات در مرحله گلدهی اندازه‌گیری شدند. کم‌آبیاری در بیشترین سطح، منجربه افزایش91/0درصدی پرولین و کاهش 88/29 درصدی کارتنوئید برگ نسبت به شاهد گردید. ABA نیز بر تمامی صفات موردبررسی، بجز کارتنوئید، اثر معنی‌دار داشت. بیشترین فعالیت CAT، POD و SOD در 30 میکرومولار در لیتر ABA در شرایط رژیم آبیاری 40-30 درصد FC حاصل شد، درحالی‌که بیشترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی‌کل (54/70 میلی‌‌گرم بر گرم وزن خشک) از کاربرد 15 میکرومولار در لیتر ABA در 60-50 درصد FC و پرولین (51/2 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک) از محلول‌پاشی 15 میکرومولار ABA در 40-30 درصد FC مشاهده شد. بیشترین میزان وزن تازه و خشک اندام هوایی و وزن خشک ریشه از عدم کاربرد  ABAدر 100-90 درصد FC حاصل شد. می‌توان بیان داشت که ABA در شرایط تنش کم آبیاری با افرایش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی، باعث کاهش اثرات منفی تنش کم آبیاری در اسطوخودوس شد.