تأثیر متیل جاسمونات و اسید سالیسیلیک در تغییرات آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، بیان ژن ‏bapt‏ و بیوسنتز ‏تاکسان‌ها در گیاهچه‌های حاصل از کشت درون‌شیشه‌ای فندق رقم سگورب ‏‏(‏Corylus avellana L cv. ‘Segorb’‎‏) ‏

نویسندگان

1 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دکتری، مدیر واحد تحقیقات و توسعه شرکت کشت و صنعت رعنا، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

5 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijhs.2020.292876.1739
چکیده

تاکسول به­عنوان یک دارو با منشأ گیاهی در درمان سرطان‌های مختلف استفاده می‌گردد. گیاه فندق (Corylus avellana L.) به­عنوان یک منبع جایگزین برای تأمین تاکسول مطرح شده و توجه زیادی را بخود معطوف کرده است. در این مطالعه، تأثیر دو الیسیتور متیل جاسمونات و اسید سالیسیلیک بر روی گیاهچه‌های حاصل از کشت درون­شیشه­ای فندق رقم سگورب مورد بررسی قرار گرفت. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی PAL، کاتالاز، PPO، SOD و نیز محتوی پراکسید هیدورژن مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین این تحقیق، با هدف ارزیابی بیان ژن‌های txs، dbat و bapt  بیوسنتز و تولید تاکسان‌ها انجام شد. بررسی میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و محتوی پراکسید هیدروژن حاکی از تأثیر معنی‌دار الیسیتورها در افزایش محتوی H2O2 و افزایش فعالیت آنزیم­های مورد مطالعه در تیمارهای مؤثر بر افزایش متابولیت­ها بود. ژن‌های txs و dbat در فندق رقم سگورب بیان نشدند. بیشترین میزان بیان ژن bapt به­ترتیب در تیمار با اسید سالیسیلیک در غلظت 1/0 میلی­مولار در روز دوم و در تیمار با متیل جاسمونات در غلظت 1/0 میلی­مولار در روز چهارم بود و بالاترین مقدار تاکسان‌ها به­ترتیب در تیمار با متیل جاسمونات 1/0 میلی­مولار و اسید سالیسیلیک 2/0 و 1/0 میلی­مولار به‌دست آمد، به طوری که نسبت به شاهد هشت برابر افزایش نشان داد. در کل، میزان تاکسان­ها از روز دوم تا روز 16 نسبت به شاهد بیشتر بود. بیشترین مقدار 10-deacetyltaxol و تاکسول مربوط به روز چهارم بعد از اعمال الیسیتور بود. در مجموع، هر دو الیسیتور متیل­جاسمونات و اسید سالیسیلیک باعث افزایش بیان نسبی ژنbapt  شدند.