بررسی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی رقم‌های زرد و دیره زیتون تحت تنش حرارتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار، مرکز تحقیقات درختان میوه معتدله، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ‏ایران

4 دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22059/ijhs.2019.282976.1659
چکیده

صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی درختان 12 ساله زیتون رقم های زرد و دیره در پاسخ به تغییرات دمایی فصل رشد منطقه طارم (استان زنجان، شمال غرب ایران) در طی دو سال متوالی 1396-1397 مطالعه شد. آزمایش به­صورت کرت­های خردشده در زمان (کرت اصلی شامل نوع رقم و کرت فرعی زمان) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی اجرا گردید. نمونه­برداری و یادداشت داده­ها در چهار زمان مختلف اردیبهشت، تیر، مرداد و مهرماه به­ترتیب در دماهای 28، 45، 44 و 36 درجه سانتی­گراد انجام شد. نتایج نشان داد فتوسنتز رقم دیره در شرایط تنش حرارتی تیرماه در مقایسه با اردیبهشت­ماه، حدود دو برابر بیشتر از رقم زرد کاهش یافت. رقم زرد علی­رغم داشتن فتوسنتز بالا، میزان رشد و وزن خشک تجمعی شاخساره­ای پایین­تری داشت که بالا بودن بازده عملکرد میوه در این رقم از دلایل عمده این موضوع بود. تجمع پرولین در بافت برگ رقم دیره نتوانست نقش زیادی در ایجاد تحمل بیشتر در این رقم داشته باشد. میزان کربوهیدرات­های محلول در رقم زرد و در همه مراحل مورد ارزیابی بیشتر از رقم دیره بود. در کل، رقم زرد تحمل بیشتری به افزایش تنش حرارتی در طی فصل رشد نشان داد.