فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پدیده خاموشی ژن، عمل تخریب رونوشت ژن و یا جلوگیری از رونویسی ژن توسط سازوکارهای اختصاصی انجام می‌شود و نتیجه در هر روی، جلوگیری از بیان ژن موردنظر و عدم‌تولید پروتئین است. خاموشی ژن فرآیندی است که به‌طور طبیعی و ذاتی برای تنظیم بیان ژن و دفاع در برابر بیمارگرها، مانند ویروس‌ها، در بیش‌تر موجودات زنده به‌کار گرفته می‌شود. در پژوهش‌های نوینی که در چندین سال گذشته انجام شده‌است، اسپری موضعی آر.ان.ای‌های کوچک که جذب گیاهان و بیمارگرهای مختلف می‌شوند، می‌توانند همانند گیاهان تراریخت ژن‌های بیمارگرهای خاص را خاموش کنند و منجر به ایجاد مقاومت به آن‌ها شوند. دانشمندان در مواردی با تولید گیاهان تراریخت اقدام به خاموشی ژن ویروس‌های گیاهی و معرفی گیاهان مقاوم به ویروس‌ها کرده‌اند. حال آن‌که تولید گیاهان تراریخت و هم‌چنین اصلاح سنتی ارقام گیاهی نیازمند سال‌ها زمان و صرف هزینه‌های هنگفت هستند. از طرف دیگر افکار عمومی اقبال خوبی به گیاهان تراریخت ندارند. بنابراین استفاده از اسپری آر.ان.ای‌های کوچک برای ایجاد مقاومت و یا تغییر صفات گیاهی بدون دستکاری ژنتیکی آنها، افق جدیدی از مهندسی ژنتیک گیاهی را پیش‌ روی دانشمندان قرار می‌دهد. در این مقاله سعی شده است آخرین دستاوردهای دانشمندان در زمینه کاربرد این اسپری‌ها برای مدیریت بیماری‌‌های ویروسی در گیاهان مورد‌بررسی قرار گیرد.