بررسی روند تغییر کیفی اسانس گل محمدی طی مراحل مختلف فنولوژی گل در منطقه ارومیه ‏

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 استادیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22059/ijhs.2019.277924.1618
چکیده

گل محمدی (Rosa damascena Mill.) از گونه­های ارزشمند جنس رُز بوده که اسانس آن در بسیاری از صنایع مانند آرایشی، بهداشتی و دارویی استفاده می­شود. در پژوهش حاضر، ترکیب اجزای اسانس گل محمدی طی مراحل مختلف نمو گل (1- غنچه گل 2- گل نیمه­باز 3- گل کامل باز شده و 4- گل در آغاز پیری) طی سال 1397 در منطقه ارومیه مورد مطالعه قرار گرفت. اسانس گل محمدی به روش تقطیر با آب و توسط دستگاه کلونجر تهیه شد. کمترین و بیشترین مقدار اسیدیته شیره سلولی به­ترتیب در مرحله غنچه گل و گل در آغاز پیری مشاهده شد. آنالیز ترکیب اجزای اسانس بوسیله دستگاه GC-MS نشان داد نونادِکان، هنی­کوسان، سیترونلول، ژرانیول و زد-5-نونادِسِن از اصلی­ترین اجزای اسانس بودند. بالاترین نسبت سیترونلول/ژرانیول در مرحله گل کامل باز شده به­دست آمد. بالاترین میزان آلفا-پینِن در مرحله غنچه گل تولید شد و بتا- میرسِن نیز به­طور اختصاصی در مرحله غنچه گل تولید شد. بالاترین میزان 2-فنیل­اتانول و همچنین دو ترکیب اوژنول و ژرانیال نیز به‌طور اختصاصی در مرحله گل کامل تولید شدند، در حالی­که آلکان دوکوسان تنها در این مرحله تولید نشد. نتایج نشان داد با توجه به کاربرد اسانس در بخش آرایشی، بهداشتی و یا استفاده پزشکی، می‌توان از بخش­های متفاوت گل در زمان نمو گل اسانس­گیری نمود.