تحلیل نشانه‌شناسی برساخت‌ تصویر زن در کتب درسی با تأکید بر دیدگاه بارت

نویسندگان
doi
چکیده

مطالعه حاضر به تحلیل نشانه‌شناسی برساخت‌ تصویر زن در کتب درسی می‌پردازد. برای تحلیل موضوع، از دیدگاه نشانه‌شناسی بارت کمک گرفته شد. رویکرد و روش تحقیق، رویکردی کیفی و استفاده از روش مطالعه اسناد بود. روش‌های انتخاب تصاویر، بر اساس روش نمونه‌گیری هدفمند و روش تحلیل موضوعی است. داده‌های مورد بررسی، تصاویر مربوط به زنان در کتب مطالعات اجتماعی متوسطه 1 بوده است. مقوله‌های ناشی از تحلیل نشانه‌شناسی تصاویر را می‌توان حول محورهای فرعیٍ زن موجودی خانگی، فعالیت سنتی، فاصله‌گیری اجتماعی، موجودی غیرسیاسی و ضعف مدیریت اجتماعی؛ و مقوله‌ محوری " دیگری کمتر مهم" دسته‌بندی و تحلیل کرد. بر اساس تحلیل تصاویر، می‌توان گفت تصاویر ارائه شده از زنان در کتب درسی، به شکل‌گیری و تقویتِ نوعی نگاه جنسیت‌گرا و کردار تبعیض‌آمیز جنسیتی در جامعه می‌انجامد. در نتیجه، بازنمایی تصاویر، هم بازگو کننده‌ی‌ نابرابری بین جنسیتی و هم بازتاب ناتوانی زنان در دستیابی به موقعیت‌های مهم و ارزشمند زیست اجتماع‌شان می‌باشد.