بررسی وضعیت موجود مدیریت ارتقای سواد فرهنگی در آموزش‌و‌پرورش ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران

2 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس،تهران، ایران

3 دانشیار دانشگاه واحد علوم و تحقیقات

4 دانشیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
چکیده

در جهان کنونی، محتوا و صورت زندگی در ابعاد مختلف، شکلی فرهنگی به‌خود گرفته و ازهمین‌رو، اهمیت مدیریت فرهنگی بیش‌از‌پیش نمایان شده است. در این مقاله، به‌منظور تبیین وضعیت موجود، پس از پژوهش و مطالعه اسناد، کتاب‌ها، و مصاحبه با استادان و متخصصان مدیریت فرهنگی و آموزش‌و‌پرورش، 33 مورد شناسایی شده و نتیجه در قالب پرسش‌نامه (پس از تأیید اعتبار و روایی و همچنین، تأیید استادان فن) بین 30 نفر از مدیران حوزه‌های مختلف ستادی، اجرایی، و میانی آموزش‌و‌پرورش توزیع شده است. سپس، داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار Minitab16 و آزمون T مستقل، تحلیل، و درنهایت، نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها، و تهدیدها براساس دیدگاه مخاطبان تعیین شده‌اند. پس از بررسی نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل داده‌ها، «تأثیرپذیری برنامه‌های درسی و آموزشی از جریان‌های سیاسی» به‌عنوان نقطه‌ضعف و «وجود پیوست فرهنگی و مهندسی فرهنگی در تهیۀ برنامه‌های آموزشی و درسی»، «سند برنامه‌ درسی ملی»، «سند ملی آموزش‌و‌پرورش (سند تحول بنیادین)»، و «فراوان بودن چهره‌های فرهنگی در میان نخبگان سیاسی» به‌عنوان نقاط قوت، در تعیین وضعیت موجود مدیریت ارتقای سواد فرهنگی در آموزش‌و‌پرورش، مواردی هستند که توسط مخاطبان تأیید نشده‌اند. همچنین، مخاطبان، موارد «برنامه‌ریزی برای جلوگیری از فرار مغزها» و «قابلیت‌های بازتولید هویت فرهنگی، تعصب خانوادگی در کشور» را از بین فرصت‌ها و موارد «قدرت هدایت افکار عمومی از طریق رسانه‌ها و فرهنگ‌سازی در شرایط بحرانی» و «ناتوانی هنجارها و ابزارهای فرهنگی در مقابله با هجوم فرهنگ بیگانه» را از بین تهدیدها، تأیید نکرده‌اند. موارد دیگر مطرح‌شده در پرسش‌نامه، موردتأیید پاسخ‌دهندگان قرار گرفته است.