بررسی ارتباط بین شاخص‌های هموگلوبین، حجم متوسط گویچه‌ای، هموگلوبین متوسط گویچه‌ای و گستره‌ی توزیع گلبول‌های قرمز با شدت ناتوانی و عود سالانه بیماری مولتیپل اسکلروزیس در مبتلایان مراجعه‌کننده به کلینیک تخصصی مولتیپل اسکلروزیس‌ بیمارستان کاشانی

نویسندگان

1 استاد، گروه آسیب‌شناسی، دانشکده‌ی پزشکی، مرکز تحقیقات بیماریهای عفونی و گرمسیری، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 مدرس بالینی و دستیار پزشک خانواده، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه بریتیش کلمبیا، کانادا

3 استادیار، گروه آسیب‌شناسی، دانشکده‌ی ‌پزشکی، مرکز آموزشی درمانی الزهرا (س)، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشکده‌ی‌ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i826.0941
چکیده

مقاله پژوهشیمقدمه: مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) MS، یک بیماری خودایمنی مزمن سیستم عصبی مرکزی است که ارتباط شاخص‌های آزمایش شمارش کامل خون (Complete Blood Count) CBC با آن به‌طور کامل بررسی نشده است. این مطالعه با هدف ارزیابی ارتباط بین یافته‌های مختلف آزمایش شمارش کامل خون با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و بالینی بیماران مولتیپل اسکلروزیس و مقایسه با گروه کنترل انجام شد.روش‌ها: این مطالعه‌ی مقطعی با مشارکت 1764 نفر ۷۲۹ بیمار MS و ۱۰۳۵ گروه کنترل در کلینیک تخصصی بیمارستان کاشانی انجام شد. نمونه‌های خون برای تحلیل CBC جمع‌آوری و داده‌های دموگرافیک و بالینی ثبت شدند.یافته‌ها: تمام شاخص‌های آزمایش شمارش کامل خون CBC به جز گلبول‌های قرمز خون (Red Blood Cells) RBC و هماتوکریت (Hematocrit) HCT با مولتیپل اسکلروزیس ارتباط معنی‌داری داشتند. ما سطوح بالاتری از هموگلوبین (Hemoglobin) HB (0/001 > P، 1/407 = PEst) هماتوکریت (HCT) (0/001 > P، 3/937 = Est)، حجم متوسط گویچه‌ای (Mean Corpuscular Volume) MCV (0/042 = P، 1/482 = Est) و میانگین غلظت هموگلوبین (Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration) MCHC (0/011 > P، 0/443 = Est) را در بیماران مذکر مشاهده نمودیم. نتایج آزمایش‌های بیمارانی که از چندابتلایی‌های خودایمنی رنج می‌بردند در مقایسه با بیمارانی که چندابتلایی‌های خودایمنی نداشتند، سطوح پایین‌تری از گلبول‌های قرمز خون (RBC) (0/001 > P، 7/440 - = Est) و هموگلوبین (0/001 > P، 2/610 - = Est)، را نشان دادند. هموگلوبین (0/025 = P، 1/447 = Est)، هماتوکریت (0/002 = P، 4/877 = Est) و حجم متوسط گویچه‌ای (0/027 = P، 5/670 = Est)، در بیماران مولتیپل اسکلروزیس‌ پیش‌رونده‌ی اولیه (PPMS) از بیماران مولتیپل اسکلروزیس‌ عودکننده‌بهبودیابنده (RRMS) بیش‌تر بودند. بین نخستین بررسی از «مقیاس گسترده‌ی وضعیت ناتوانی (EDSS)» و شاخص‌های آزمایش شمارش کامل خون (CBC) هیچ ارتباطی وجود نداشت.نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعه می‌توانند به درک بهتر نقش التهاب سیستمیک در پاتوفیزیولوژی MS کمک کنند، هرچند برای تعیین ارزش تشخیصی یا پیش‌آگهی CBC در MS به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.