جذب‌سطحی رنگزاها از پساب با استفاده چارچوب‌های فلز-آلی: متغیرهای عملیاتی، سینتیک و ایزوترم

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه مهندسی عمران- آب، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران، صندوق پستی: 775 / 145

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران، صندوق پستی: 1519 - 371

3 دانشیار، گروه مهندسی عمران- آب، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران، صندوق پستی: 775 / 145

4 استادیار، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران، صندوق پستی: 139 - 317

doi
10.30509/jscw.2025.167614.1251
چکیده

با رشد صنایع و جمعیت، پساب‌های حاوی آلاینده‌های آلی و معدنی مانند رنگزاها افزایش یافته‌اند. رنگزاهای آزو، که 70% از رنگزاهای سالانه را تشکیل می‌دهند، پرکاربردترین و خطرناک‌ترین گروه هستند و می‌توانند باعث سرطان، مشکلات پوستی و تنفسی شوند. ساختار پیچیده و مقاومت این مواد، تصفیه پساب‌ها را با روش‌های معمولی دشوار کرده و نیاز به فناوری‌های مؤثرتری مانند جذب سطحی را ضروری می‌نماید. اخیراً چارچوب‌های فلز–آلی به‌دلیل ویژگی‌هایی مانند سطح موثر بالا، تخلخل و قابلیت تنظیم ساختار، به عنوان جاذب‌های کارآمد برای حذف رنگزاها مورد توجه قرار گرفته‌اند. این مقاله به بررسی طبقه‌بندی رنگزاها، اثرات زیست‌محیطی، سمیت و روش‌های رنگبری با جاذب‌های فلز–آلی می‌پردازد. همچنین عوامل مؤثر بر فرآیند جذب مانند pH، غلظت اولیه، سینتیک، ایزوترم‌ها، سازوکار‌ها و امکان استفاده مجدد از جاذب‌ها تحلیل شده‌اند.