مطالعه ترجیح رنگ در نمای خانه‌های دوره قاجار کرمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران، کد‌پستی: 5164736931.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری صبا، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران، کد‌پستی: 7616913439.

3 دانشیار، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران، کدپستی: 5164736931.

doi
10.30509/jscw.2025.167440.1217
چکیده

فراوانی و فقدان برخی مصالح ‌می‌تواند عامل محدودکننده برای انتخاب‌های رنگی ساکنین یک بوم در امر معماری باشد ولی ‌می‌توان گمان برد، رنگ رخسار بناهای مسکونی یک شهر ‌می‌تواند بیانگر نوع سلیقه و ذائقه رنگی مردم آن شهر باشد. هدف این پژوهش، پایش رنگ‌پسندی مردم دوره قاجار شهر کرمان از طریق مطالعه فراوانی رنگ‌ها در نماهای بناهای مسکونی آن دوره این شهر است. سوال اصلی این است که در نماهای خانه‌های کرمان بیشترین میزان حضور، متعلق به کدام رنگ می‌باشد. به این منظور ده نما از خانه‌های قاجاری کرمان با بررسی‌های میدانی انتخاب و شناسه‌ها و مشخصات رنگی آنها توسط ابزارهای سنجش رقمی ‌و بر اساس سامانه رنگ مانسل بدست آمد، سپس اندازه کمی سطوح آنها با استفاده از نرم افزارهای ترسیمی سنجیده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که طیف نسبتا روشن رنگ قهوه‌‌ای با  میزان (71/75 درصد)، گوی سبقت را در جلب رجحان زیبایی‌شناسی مردم کرمان برای بهره‌مندی در سیمای خانه‌های خود، با فاصله زیاد، از دیگر فام‌ها ربوده است. گمان می‌رود مردم آن سامان، علاوه بر هم سویی با نماد پردازی‌های فام قهوه‌‌ای که به صمیمیت، اصالت و طبیعت‌گرایی دلالت ‌می‌کند، چهره ی بناهای سازگار با آسمان آفتابی این شهر را همسان چهره ی خود، زیبا ‌می‌یافتند و از مشاهده آن خشنود ‌می‌شدند.