فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در راستای حفظ اصالت و نوآوری در حفاظت میراث فرهنگی، این پژوهش به بررسی نقش رنگزاهای طبیعی در مرمت آثار باستانی و تحولات علمی-فنی روش‌های رنگرزی می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد استفاده از رنگزاهای طبیعی، با سازگاری شیمیایی و فیزیکی مناسب با ساختار آثار، علاوه بر احیای ارزش‌های بصری و تاریخی، پایداری و امکان بازگشت‌پذیری مطلوبی در فرآیندهای مرمتی ایجاد می‌کند. رنگزاهایی چون روناس، نیل، زعفران و اخرا، که از منابع گیاهی، جانوری و معدنی استخراج می‌شوند، نقش محوری در تثبیت و بازسازی پوشش‌های رنگی آثار دیواری، چوبی، سنگی، سفالی و منسوجات داشته‌اند. پژوهش به چالش‌هایی نظیر دسترسی محدود به رنگزاهای باکیفیت، افول دانش فنی سنتی و نیاز به فناوری‌های نوین برای شناسایی و تثبیت صحیح رنگ می‌پردازد. روش‌هایی مانند طیف‌سنجی رامان، FTIR و HPLC-MS امکان شناسایی دقیق‌تر ترکیبات و عملکرد آن‌ها در برابر عوامل محیطی را فراهم نموده است. به‌علاوه، استفاده از صمغ‌های طبیعی در تثبیت رنگ و بهره‌گیری از فناوری‌هایی چون نانومواد و لایه‌گذاری تدریجی، موجب ارتقای دوام و هماهنگی پوشش‌های مرمتی گشته است. این مطالعه بر ضرورت تلفیق دانش سنتی با فناوری‌های نوین به‌عنوان رویکردی اخلاقی و علمی برای محافظت و مرمت آثار تاریخی تأکید می‌ورزد.