بررسی برخی خواص درمانی عصاره هیدروالکلی Ferula gummosa

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 دانشیار، گروه دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22084/ab.2024.27377.1485
چکیده

در این مطالعه، خواص ضددیابتی، ضدسرطانی و آنتی‌اکسیدان عصاره هیدروالکلی باریجه (Ferula gummosa) بررسی گردید. سنجش سمیت سلولی در شرایط برون‌تنی، با استفاده از سنجش MTT بر دو رده سلول سرطانی و نرمال کولون HT-29 و HEK293 انجام شد. در مطالعات ضددیابتی، از مدل موش‌های صحرایی نر دیابتی شده با استرپتوزوسین و در آزمایشات آنتی‌اکسیدانی، از مدل موش‌های صحرایی القاء شده با D–گالاکتوز استفاده شد. نتایج نشان داد که عصاره هیدروالکلی باریجه، با یک روند وابسته به غلظت و به‌طور معناداری، سبب کاهش درصد زنده‌مانی سلول‌های سرطانی HT-29 تیمار شده با عصاره نسبت به تیمار نشده داشت، درصورتی‌که بر سلول‌های نرمال HEK293 اثر معناداری نداشت (p<0.05). نتایج مطالعات ضددیابتی، بیانگر کاهش معنادار غلظت گلوکز خون ناشتا در گروه موش‌های دیابتی تیمار شده با عصاره نسبت به دیابتی تیمار نشده گردید (p<0.05). هم‌چنین نتایج آزمایشات آنتی‌اکسیدان نشان داد که فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز کبد موش‌های صحرایی القاء شده با D-گالاکتوز و تیمار شده با عصاره گیاهی نسبت به موش‌های صحرایی القاء شده با D-گالاکتوز افزایش، در‌حالی‌که سطوح مالون‌دی‌آلدئید کاهش یافت. از طرفی، مطالعات هیستوپاتولوژی، نشان‌دهنده ترمیم آسیب وارده ناشی از استرپتوزوسین و کاهش نکروز سلول‌های کبدی در گروه موش‌های دیابتی تیمار شده با عصاره نسبت به دیابتی تیمار نشده بود. از این‌رو، ترکیبات موجود در باریجه، به‌عنوان کاندیدهای دارویی مناسب با عوارض جانبی کم‌تر در مطالعات بالینی معرفی می‌شوند. در عین‌حال، مطالعات بیش‌تر هیستوپاتولوژیکی، بیوشیمیایی و مولکولی ضروری به‌نظر می‌رسد.