مثلث سیاه بداخلاقیهای علمی در انتشار مقالات
نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرمآباد، ایران
2 استادیار، گروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشکدهی مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
doi
10.48305/jims.v43.i825.0893چکیده
سه پدیده روبهرشد کارخانههای مقالهسازی، داوری جعلی یا بازبینیهای فلهای و کارخانههای استنادسازی که به عنوان سه ضلع مثلث بداخلاقی علمی شناخته شدهاند، نگرانیهای جدی را در مورد اعتبار پژوهشها در جوامع برانگیختهاند. در گزارشی مشترک از کمیته اخلاق نشر و اتحادیه بینالمللی ناشران علمی آمده است که ۲ درصد از مقالات ارسالی به مجلات ممکن است منشأیی از کارخانههای مقالهسازی داشته باشند. از آنجایی که پژوهشگران و اساتید دانشگاهها به طور فزایندهای با چالشهای بیشماری روبرو هستند تا تعداد مقالات خود را افزایش دهند و ارجاعات بیشتری دریافت کنند، مشتریان اصلی گرفتار در دام این بداخلاقیها هستند. گسترش اینگونه رفتارهای غیراخلاقی در فرایندهای نشر و ارزیابی علم، تهدیدی جدی برای سلامت پژوهشهای علمی در دنیا است که منجر به، تضعیف اعتماد عمومی به پژوهش و تخریب اعتبار دانش خواهد شد. مقابله با این پدیدهها، نیازمند اقدامات قاطع و تدوین مقررات شفاف برای حفاظت از اصول علمی و اخلاقی است.
