طراحی و روان‌سنجی پرسشنامه‌ی بی‌تفاوتی اجتماعی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 متخصص پزشکی اجتماعی و خانواده، استادیار دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده‌ی علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

4 دانشجوی دکتری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i825.0904
چکیده

مقاله پژوهشیمقدمه: بی‌تفاوتی اجتماعی با مفهوم بی‌معنا بودن و بی‌توجهی نسبت به هر شرایط اجتماعی، امروزه نسبت به گذشته رواج زیادی یافته است. با توجه به پیامدهای منفی فردی و اجتماعی این پدیده، سنجش آن در جوامع مختلف مورد نیاز است. در این راستا مطالعه با هدف طراحی و روان‌سنجی پرسشنامه‌ی بی‌تفاوتی اجتماعی انجام شد.روش‌ها: مطالعه به‌صورت مقطعی بر روی کلیه‌ی دبیران شهر اصفهان 1403 انجام شد. روایی صوری، محتوایی (CVR, CVI)، ملاکی (واگرا و همگرا)، تحلیل عامل اکتشافی و پایایی (آلفای کرنباخ) پرسشنامه سنجش شد. تحلیل عاملی به روش چرخش واریماکس بر روی 267 نفر در 5 ناحیه آموزش و پرورش به‌صورت تصادفی طبقه‌ای انجام شد. برای گزارش داده‌ها از آمار توصیفی و ضریب همبستگی Pearson و آزمون t استودنت استفاده شد.یافته‌ها: در مرحله‌ی تعیین روایی محتوا 13 گویه از 33 گویه پرسشنامه و یک گویه در مرحله‌ی سنجش همسانی درونی حذف شد. در مرحله تحلیل عاملی اکتشافی بر اساس قابل‌قبول بودن بار عاملی، 19 گویه در 4 عامل به این صورت: «اخلاق مدنی و مسئولیت اجتماعی»، «قانون‌مداری و همدلی اجتماعی»، «مطالبه‌گری سیاسی اجتماعی» و «ملی‌گرایی اقتصادی اجتماعی» نام‌گذاری شدند که در مجموع 51/78 درصد پراکندگی را تبیین کردند. پایایی به روش ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 0/749 و برای مقیاس‌های پرسشنامه در دامنه‌ی 0/778 تا 0/677 محاسبه شد.نتیجه‌گیری: با توجه به تأیید ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه بی‌تفاوتی اجتماعی، نتایج این مطالعه می‌تواند توسط پژوهشگران استفاده شود و مدیران و برنامه‌ریزان حوزه‌های اجتماعی، سیاسی و روانشناسی از بروندادهای علمی و مستندات پژوهشی پژوهشگران در برنامه‌ریزی و اقدامات متناسب با ویژگی‌های جامعه بهره‌برداری نمایند.