مروری بر کاربرد کربن کوانتوم داتها و کربن کوانتوم داتهای دوپشده در حسگرهای فلورسنت برای شناسایی آلایندههای فلزی
نویسندگان
1 استادیار، گروه پژوهشی محیطزیست و رنگ، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران، صندوقپستی: 654-16765.
2 کارشناسی، گروه پژوهشی محیطزیست و رنگ، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران، صندوقپستی: 654-16765.
doi
10.30509/jscw.2025.167510.1228چکیده
کربن کوانتوم داتها (CQDs) ، نانوذرات شبهکروی صفر بعدی با اندازه کوچکتر از 10 نانومتر میباشند که از کربن و گروههای سطحی چسبیده به سطح آنها تشکیل شدهاند. این ترکیبات، با توجه به ویژگیهایی از جمله حلالیت قابل توجه در آب، پایداری نوری، خواص لومینسانس، و زیست سازگاری در کاربردهای گوناگونی همچون شناسایی یونهای فلزی، تجزیه نوری آلایندهها، تصویر برداری زیستی و تحویل دارو کاربرد دارند. کربن کوانتوم داتها به دلیل خواص فلورسنت قادر به پاسخ انتخابی به مولکولهای هدف در نمونههای زیست محیطی و زیستی میباشند. ویژگیهای فلورسانس و تغییرات رنگی کربن کوانتوم داتها، پایهای کلیدی در عملکرد حسگرهای نوری برای شناسایی دقیق آلایندههای فلزی به شمار میآید. در این مقاله، علاوه بر کاربردهای کربن کوانتوم دات در حوزههای گوناگون، کاربرد کربن کوانتوم دات به عنوان حسگر نوری در شناسایی یک یا چند آلاینده فلزی به صورت تک و یا همزمان بیان شده است. سپس، به کاربرد کربن کوانتوم داتهای دوپشده با یک یا چند عنصر در شناسایی کاتیونهای فلزی پرداخته شده است. در نهایت، چالشهای موجود و چشم انداز آینده کاربرد کربن کوانتوم داتها به عنوان حسگر مورد بررسی قرار گرفته است.
