طراحی منظر رنگی در افزایش کیفیت زیبایی‌شناختی و خوانایی شهری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، مـرمت و حـفاظت میـراث شــهری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران، کدپستی: 7188637911.

2 دانشیار، طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران، کدپستی: 7188637911.

3 دانشیار، طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران، کدپستی: 7188637911.

doi
10.30509/jscw.2025.167390.1207
چکیده

یکی از مباحث اساسی در شهرسازی معاصر، ضرورت توجه به ابعاد زیبایی‌شناختی منظر شهری است. منظر شهری به‌عنوان عنصری بنیادین از هویت شهر، نقش تعیین‌کننده‌ای در ادراک فضایی و تجربه زیباشناختی شهروندان ایفا می‌کند. یکی از مؤلفه‌های کلیدی در طراحی منظر شهری، رنگ است که می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی، حس مکان و ادراک بصری داشته باشد. هدف پژوهش حاضر تبیین جایگاه منظر رنگی شهری و ارائه سنجه‌های مرتبط با منظر رنگی شهر در جهت ارتقای کیفیت سیما و منظر شهری است. از این رو با استفاده از روش توصیفی و مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی، به بررسی مفهوم و کاربست رنگ در طراحی شهری پرداخته است. در این راستا، با تدوین معیارهایی برای طراحی منظر رنگی و بازخوانی تجارب جهانی در این زمینه، تلاش شده است جایگاه و اهمیت منظر رنگی شهری مورد واکاوی قرار گیرد. در بخش پایانی، با استناد به شاخص‌های چهارگانه کاپلان شامل انسجام، پیچیدگی، خوانایی و رازآمیزی، راهبردها و سیاست‌هایی برای طراحی منظر رنگی شهری تدوین و ارائه شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که منظر رنگی شهری نه‌تنها در ارتقای زیبایی‌شناختی فضا نقش بسزایی دارد، بلکه به بهبود کیفیت محیط، افزایش سرزندگی و پویایی فضاهای شهری نیز کمک شایانی می‌کند.