تأثیر محلول‌پاشی کیتوزان بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک گیاه نعناع (‏Mentha spicata L.‎‏) تحت ‏تنش کم آبیاری

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

4 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

5 دانشجوی دکتری، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی باریج اسانس، شرکت داروسازی باریج اسانس، کاشان

doi
10.22059/ijhs.2019.271832.1565
چکیده

به‌منظور بررسی اثر کم‌آبیاری و کیتوزان بر برخی صفات فیزیولوژیکی گیاه نعناع معمولی(Mentha spicata L.)  آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه زنجان اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل آبیاری در دو سطح (100 درصد و 60 درصد ظرفیت زراعی) به‌عنوان فاکتور اصلی و تیمار کیتوزان در سه سطح (صفر، 50 و 100 میلی‌گرم در لیتر)، به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد محلول‌پاشی با کیتوزان باعث افزایش میزان کلروفیل شد. بالاترین میزان کلروفیل ( mg gr-1 f.w240/‌1) در غلظت  mg/l100 کیتوزان در شرایط آبیاری کامل (100 درصد ظرفیت زراعی) به‌دست آمد. کاربرد محلول‌پاشی mg/l100 کیتوزان و شرایط کم‌آبیاری (60 درصد ظرفیت زراعی) باعث تشکیل بیشترین میزان کاروتنوئید (mg gr-1 f.w 442/0)، فنل (mg gr-1 f.w 989/9)، فلاونوئید (mg gr-1 f.w 993/6) و پرولین (mol gr-1 f.w 96/23) در گیاهان تحت این تیمار گردید. بالاترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی ( 16/91 درصد) در غلظت  mg/l50 کیتوزان در شرایط کم‌آبیاری مشاهده شد. همچنین کم‌آبیاری و کیتوزان اثر مثبتی بر عملکرد اسانس داشتند، به‌طوری‌که بیشترین میزان عملکرد اسانس (kg/h 44/10) در غلظت  mg/l50 کیتوزان و در شرایط کم آبیاری حاصل شد. به‌طورکلی نتایج نشان داد تیمار کیتوزان در شرایط تنش خشکی و غیر تنش اثرات مثبتی بر صفات مذکور داشت و اثرات منفی ناشی از تنش را بهبود بخشید.