فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظر به وابستگی و پیوند تنگاتنگ یک متن با متون دیگر در پرتو نظریۀ بینامتنیت، ممکن است ترجمه یک اثر ادبی مترجم را با چالش­های متعددی مواجه سازد. چراکه در چهارچوب بینامتنیت و به‌واسطة آمیختگی متون مختلف، گاهی ساختار متن برگرفته به­گونه‌ای تغییر می‌یابد که در نهایت تنها محتوای متن اصلی باقی می­ماند. از این جهت، چنین شرایطی می­تواند امکان تشخیص و انتقال عناصر بینامتنی را برای مترجم، به­ویژه مترجم غیربومی، بسیار دشوار یا حتی غیرممکن سازد. ازاین­رو، پژوهش حاضر بر آن است تا با به­کارگیری روش توصیفی-تحلیلی، عناصر بینامتنی موجود در رمان بوف کور را شناسایی و دسته­بندی نموده و با مقایسۀ عناصر متناظر در ترجمۀ انگلیسی این اثر، راهبردهای مورد استفاده مترجم و در نتیجه رویکرد وی (بومی­سازی یا بیگانه­سازی) را مشخص سازد. بدین منظور، ابتدا عناصر بینامتنی موجود در نسخۀ فارسی اثر نامبرده استخراج شده و سپس، راهبردهای مورد استفاده در ترجمۀ آن مشخص گردیده است. بر پایۀ یافته­های پژوهش، راهبردهای مورد استفاده مترجم در ترجمۀ انگلیسی اثر یادشده به‌ترتیب فراوانی رخداد شامل تغییر حداقل (43 درصد)، جایگزینی (23 درصد)، ترکیب راهبرد­ها (18درصد)، تقلیل به معنی (13درصد) و حذف (3درصد) می­باشد. افزون بر این، یافته­ها نشان می­دهد رویکرد اصلی مترجم در انتقال عناصر بینامتنی، بومی­سازی بوده است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که در ترجمة آثار ادبی، میزان تفاوت­های فرهنگی میان دو زبان، میزان دانش پیش­زمینه­ای مترجم و انتظارات او از مخاطب خود، نقش بسزایی در انتخاب راهبردهای ترجمه ایفا می­کنند.