کدام نوع بازخورد اصلاحی را باید برای زبانآموزان سالمند در اولویت قرار داد؟ بررسی بازخورد همکلاسی-محور مستقیم و غیرمستقیم
نویسندگان
1 گروه آموزش زبان انگلیسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 گروه آموزش زبان انگلیسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 گروه آموزش زبان انگلیسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
doi
10.22059/jflr.2026.403239.1248چکیده
با وجود افزایش چشمگیر پژوهشها درباره بازخورد اصلاحی در سالهای اخیر، موضوع مناسب بودن روشهای اصلاح خطا برای سالمندان (افراد بالای ۵۰ سال) همچنان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. برای پر کردن این شکاف، مطالعه حاضر به بررسی اثربخشی بازخورد همکلاسی به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم بر بهبود مهارتهای دستور زبان در این گروه سنی پرداخته است. پانزده زبانآموزان سطح متوسط بالای ۵۰ سال (میانگین سنی= ۵/۶۴)، در یک مؤسسه بازنشستگی غیرانتفاعی، در یک پیشآزمون، چهار پسآزمون، یک مصاحبه گروهی و جلسات بازبینی نتایج توسط مشارکتکنندگان شرکت کردند. شرکتکنندگان در چهار جلسه نخست، بازخورد همکلاسی مستقیم و در چهار جلسه بعدی، بازخورد غیرمستقیم دریافت کردند (با طراحی متقاطع متوازن). پس از پاکسازی دادهها از طریق میانگینگیری، تشخیص دادههای پرت، و آزمون نرمال بودن، نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بازخورد غیرمستقیم بهطور معناداری برای آموزش دستور زبان سالمندان شرکتکننده مؤثرتر بوده است. بهطور کلی، مصاحبهشوندگان بازخورد همکلاسی را رویکردی حمایتگرایانه تلقی کردند و اظهار داشتند که اصلاح خطاهای دیگران، فرصت یادگیری متقابل را برای هر دو طرف فراهم ساخته است. آنان همچنین از کار گروهی و حمایت متقابل که باعث ارتقای رشد زبانیشان شد، ابراز رضایت داشتند. یافتههای پژوهش نشان داد که بازخورد غیرمستقیم در بهبود دستور زبان زبانآموزان سالمند تأثیر معناداری داشته است؛ هرچند به نظر میرسید شرکتکنندگان تمایل بیشتری به بازخورد مستقیم داشتند و آن را برای درک آسانتر و بازخورددهی مؤثرتر ترجیح میدادند.