مکسنها : از معرفی ساختار و سنتز تا توانایی فوتوکاتالیزی آنهادرتخریب رنگزاها و آلایندههای آلی در آب
نویسندگان
1 پژوهشگر پسا دکتری، گروه محیط زیست، پژوهشگاه رنگ، تهران، ایران، صندوق پستی: 657-167654.
doi
10.30509/jscw.2025.167478.1222چکیده
مکسنها، دستهای از کاربیدها، نیتریدها و کربونیتریدهای فلزات واسطه هستند که به عنوان مواد دوبعدی امیدوارکننده برای کاربردهای زیست محیطی ظاهر شدهاند. گروههای عاملی بین لایهای، گروههای عاملی سطحی و انعطافپذیری فاصله لایهها ، آنها را به مواد ایدهآلی تبدیل میکند که طیف متنوعی از خواص، از جمله هدایت الکتریکی بالا، استحکام مکانیکی خوب و آب دوستی را نشان میدهند. این ویژگیها، مکسنها رابه نامزدهای امیدوارکنندهای برای کاربردهای مختلف از جمله پاکسازی محیط زیست تبدیل کردهاست. ساختار این نانومواد دوبعدی و کانالهای انتقال الکترون پرسرعت، سبب فعالیت اکسایش کاتالیزی بر روی سطح آبدوست با انرژی آزاد گیبس مناسب میشود و گروههای عملکردی سطحی برهمکنشهای جذبی را میسر میسازد . این مقاله به بررسی روشهای سنتز و ارزیابی ساختاری مکسنها میپردازد و خواص فوتوکاتالیزی آنها را در تخریب رنگزاها و داروها ارزیابی میکند. مکسن و کامپوزیتهای آن نور را جذب میکنند تا گونههای فعال مانند رادیکال هیدروکسیل برای تخریب موثر آلایندههایی چون رنگزاها، داروها و سایر ترکیبات آلی تولید نمایند. علیرغم چالشهایی مانند ناپایداری اکسایشی و بازترکیب الکترون-حفره، کامپوزیتهای مبتنی بر مکسن عملکرد برتری را در سیستمهای بهینه حذف آلاینده نشان میدهند. این کار پتانسیل مکسنها را در تصفیه پساب رنگی برجسته میکند و بر نقش آنها به عنوان فوتوکاتالیستهای نسل بعدی تاکید مینماید.