بررسی ترجمه انگلیسی گزاره‌های ناظر به زنان در نهج‌البلاغه با محوریت مذمت

نویسندگان

1 گروه زبانهای خارجی، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

2 گروه زبانهای خارجی، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

3 گروه زبانهای خارجی، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

doi
10.22059/jflr.2026.403978.1255
چکیده

هدف: در نهج‌البلاغه گاه با عباراتی روبه‌رو می‌شویم که نکوهش به شمار می‌روند و یا ممکن است ظاهری نکوهش‌آمیز داشته باشند اما با توجه به شرح و تفاسیر موجود، ممکن است اشاراتی دیگر در بطن آن نهفته یا کاربردی متفاوت از آنچه به ذهن می‌رسد، برای آن‌ها تعریف شود. این پژوهش که به شیوه کیفی‌-‌توصیفی‌ و از دیدگاه مطالعات ترجمه انجام می‌شود، می‌کوشد راهکارهای اتخاذ‌شده از سوی دو مترجم انگلیسی برای عبارات نکوهش‌آمیز را بررسی کند. روش تحقیق: چهارچوب نظری مورد بحث مربوط به وارن می‌باشد که در‌خصوص ترجمه «به‌گویانه» یا «آمیخته با حسن‌تعبیر[1]» ارائه داده است. بدین منظور، عبارات کنایی نکوهش‌آمیز نهج‌البلاغه در خصوص زنان استخراج و دو ترجمه انگلیسی آنها تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که در مجموع، در این دو ترجمه از سه روش ترجمه مستقیم، تعدیلی و توضیحی استفاده شده و در‌نتیجه، راهکار ترجمه تحت‌اللفظی فراوانی بیشتری داشته است. بعد از آن راهکار تصریح، گسترش معنایی و رد خلف ‌که از تکنیک‌های به‌گویانه هستند بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده‌اند. بقیه راهکارها فراوانی درخور توجه نداشته‌اند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که در بعضی موارد، ممکن است ترجمه مستقیم باعث سوء‌برداشت از مفاهیم موجود شود ولی در‌خصوص راهکار تعدیلی و توضیحی که در مرتبه بعدی فراوانی قرار دارند به‌دلیل استفاده از راهکارهای به‌گویانه، مانند تصریح، احتمالاً مفهوم مورد نظر بهتر منتقل می‌شود.

کلیدواژه‌ها