بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های عناب (‏Ziziphus jujuba Mill.‎‏) کلکسیون مرکز تحقیقات و آموزش ‏کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی با استفاده از نشانگرهای ‏SSR‏ و ‏RAPD

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

2 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

doi
10.22059/ijhs.2019.271913.1564
چکیده

عناب (Ziziphus jujuba Mill.) با کشت طولانی مدت در ایران، دارای ارزش و اهمیت دارویی و اقتصادی می‌باشد. اطلاع از تنوع ژنتیکی جهت مدیریت مؤثر و کارآمد منابع ژنتیکی، شناسایی گونه‌ها و روابط ژنتیکی بین آنها مفید خواهد بود. برای ارزیابی تنوع ژنتیکی 25 درخت عناب کلکسیون مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان جنوبی، از 16 آغازگر RAPD و 22 جفت آغازگر SSR استفاده شد. هر دو نشانگر چندشکلی بالایی نشان دادند. قدرت تمایز نشانگرها با درصد چندشکلی، شاخص محتوای اطلاعات چندشکلی (PIC)، قدرت تفکیک (RP)، شاخص نشانگر (MI) و شاخص مؤثر چندگانه (EMR) مقایسه شد. آغازگرهای RAPD، 108 و در مقابل آغازگرهای SSR، 118 باند چندشکل تکثیر کردند. مقدار متوسط PIC ، EMR و  MIدر نشانگر SSR (به‌ترتیب 47/0، 36/5 و 58/2) نسبت به نشانگر RAPD (به‌ترتیب 19/0، 55/3 و 76/0) بیشتر بود. به‌هرحال نشانگر RAPD مقدار RP بیشتری (92/9) نسبت به SSR (10/2) نشان داد. گروه‌بندی نمونه‌ها براساس دندروگرام ترسیم شده به‌روش UPGMA نشان داد که پاجوش‌های حاصل از یک ژنوتیپ از هم تفکیک شدند که نشان از وقوع جهش سوماتیکی در بین آنها بود. دندروگرام حاصل از ترکیب داده‌های SSR و RAPD، اکثر پاجوش‌ها از ژنوتیپ‌های یکسان را در خوشه‌های یکسانی قرار داد.