مطالعه اکتشافی شناخت‌شناسی سیاست‌مداران عرصه محیط‌زیست ایران

نویسندگان

1 دانشگاه شاهد

2

3 دانشگاه علوم پزشکی کاشان

4

doi
10.30473/ee.2025.74742.2854
چکیده

مسائل محیط­زیستی از زمان پیدایش دولت‌های مدرن، گسترش یافته است. اگرچه دولت و سازمان‌های محیط‌زیست، تلاش‌هایی جهت حفاظت بهینه از محیط‌زیست داشته‌اند، اما بحران‌ها تعیمق یافته‌اند. گفتمان توسعه پایدار با مخاطرات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کند. بخشی از مشکل را می‌توان به نحوه ادراک سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان از مسئله و نحوه واکنش آنها نسبت داد. پژوهش حاضر به روش کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون بازاندیشانه صورت گرفته است. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه عمیق از نخبگان مرتبط با مسائل محیط‌زیست ایران بود. جامعه هدف تحقیق شامل 29 نفر از وزرا، مدیران، متخصصان و فعالین مدنی بوده است که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انجام شد. یافته‌های تحقیق شامل نه مضمون؛ پیچیدگی مفهوم محیط‌زیست، فهم بوم‌شناختی ایران، توسعه نامتوازن، آرمانگرایی، آفت خودبسندگی، ناآگاهی از مسئله، ناهم‌دغدغه‌گی، دولتی‌شدن و نگاه سازه‌محور بود. نتایج نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران شناخت متناسبی از محیط‌زیست ایران و شکنندگی آن و توسعه متناسب با ظرفیت زیستی ایران نداشتند و آرمان‌های خود را به‌صورت یک‌طرفه و ملاحظات سازه­محور، بر جامعه تحمیل می‌کنند.