مطالعه کارایی قارچ‌های میکوریز آربوسکولار بر بهبود برخی شاخص‌های رشد پایه ریز‌ازدیادی گلابی ‏‏(پیرودوارف) تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، ایران

2 دانشیار مرکز تحقیقات سلامت پسته، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، ایران، کد پستی: 7717735979‏

3 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، ایران

4 دانشیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان، ایران ‏

doi
10.22059/ijhs.2019.271066.1553
چکیده

یکی از مشکلات مهم در مورد تولید تجاری گیاهان ریز‌ازدیادی، بقای کم و رشد ضعیف بعد از مرحله انتقال می‌باشد. به‌منظور مطالعه تأثیر همزیستی قارچ‌های میکوریز بر استقرار، بقا، جنبه‌های مختلف رشد و همچنین میزان جذب عناصر غذایی نهال‌های گلابی حاصل از ریز‌ازدیادی پایه پیرودوارف در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور شامل میکوریز در دو سطح (با میکوریز و بدون میکوریز) و تنش خشکی در سه سطح (دور آبیاری سه، پنج و هفت روز یک بار) در سه تکرار در شرایط گلخانه‌ای اجرا شد. دو ماه پس از اعمال تنش خشکی، گیاهان برداشت شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد همزیستی میکوریزی موجب افزایش معنی‌دار شاخص‌های رویشی در تمامی سطوح تنش خشکی شد. به‌طوری که سطح برگ کل، ارتفاع ساقه، وزن تر کل برگ و وزن خشک ریشه نهال‌های میکوریزایی در مقایسه با شاهد به‌ترتیب 6/3، 3/1، 1/3 و 9/1 برابر افزایش نشان دادند. همچنین میزان عناصر فسفر، منگنز، مس، روی و پتاسیم اندام‌های هوایی و ریشه در تیمار‌های میکوریزایی نسبت به تیمار‌های شاهد (بدون میکوریز) افزایش معنی‌داری داشتند. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد نهال‌های گلابی حاصل از کشت بافت مایه‌زنی شده با قارچ‌های میکوریز آربوسکولار علاوه بر سازگاری و رشد بهتر، محتوی بالاتر عناصر غذایی، تحمل بیشتری به تنش خشکی داشتند.