خوانش دنیای ممکن متن در ترجمۀ دو رمان «الأسود یلیق بک» و «مملکة الغرباء» بر اساس نظریه اومبرتو اکو

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

doi
10.22059/jflr.2025.396088.1211
چکیده

نویسندگان رمان‌های معاصر عربی با استفاده از واژگان، ساختار دستوری و سبک خاص خود در روایت، دنیای ممکن خاصی را خلق می‌کنند. مترجم نیز باید در فرآیند ترجمه با دقت و کاوش در معنای واژگان، ساختار دستوری و سبک نویسنده، سعی کند معادلی را انتخاب نماید که هم به دنیای ممکن متن مبدأ و نویسنده نزدیک باشد وهم چهارچوب‌های متن مقصد را پوشش دهد. در این پژوهش و با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی، خوانش دنیای ممکن متن در ترجمۀ اکبری از رمان "الأسود یلیق بک" اثر احلام مستغانمی و ترجمۀ عامری از رمان "مملکة الغرباء" اثر الیاس خوری در پرتو نظریه اومبرتو اکو مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. برآیند پژوهش نشان می‌دهد در بخش خوانش واژگان با توجه به نمونه‌های مورد بحث می‌توان گفت مترجمان با بهره‌گیری از استعداد وتبحرشان در تحلیل و تفسیر متن و در پی آن انتخاب معادل‌های نسبتا پخته و مناسب تا حد زیادی در فهم دنیای ممکن نویسنده و نیز دادوستد میان دو متن موفق عمل کرده‌ و توانسته‌اند واژگان عربی را درقالب واژگان فارسی قرار دهند و مناسب‌ترین و نزدیک‌ترین برابرنهاد به متن را گزینش نمایند. هر چند که این نکته را باید گفت که در برخی نمونه‌ها نارسایی‌ها و لغزش‎هایی در ترسیم دنیای ممکن متن در ترجمۀ مترجمان رخ داده است.