طبقه‌بندی معناشناختی ترکیبات صفتی بیانگر احساسات ملال‌آور در محیط کلامی روسی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات روسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jflr.2025.398491.1229
چکیده

موضوع پژوهش حاضر با رویکرد معناشناختی و رنگ‌پژوهی، بررسی طبقه‌بندی ترکیبات صفتی ثابت در همنشینی با احساسات ملال‌آور در محیط کلامی روسی است. مبنای پژوهش در این احساسات دو اسم грусть  (غم و اندوه) و печаль  (حزن و ملال) هستند. هدف، بررسی قسم دستوری صفت در همراهی با اسم و ارائۀ طبقه‌بندی معنایی برای آن با توجه به بار عاطفی و احساسی منتقل‌شده است. در این طبقه‌بندی، پارامترهای گوناگونی از جمله نمادشناسی و روان‌شناسی‌شناختی به کمک مؤلفه­های معنایی چون، دما (گرم، سوزان، سرد و…)، طعم (تند، تلخ و شیرین) و رنگ (سفید و سیاه، خاکستری، بنفش، آبی آسمانی، آبی، قهوه‌ای و…) مورد توجه قرار گرفته است. رنگ‌های برگرفته از طبیعت چون пепельный  (خاکستری – برگرفته از خاکستر کسی/چیزی) و طیف‌های تیره و روشن این رنگ‌ها در شکل‌گیری این معانی اهمیت بالایی دارند. هدف این تحقیق، فهم چگونگی بازتاب فرهنگ و ذهنیت گویشوران روس در بیان مفاهیم احساسی و عاطفی و نقش آن‌ها در شکل‌گیری استعاره‌ها و کنایه‌های مربوط به غم، اندوه و حزن در ترکیب‌های اسمی و صفتی است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای گروه‌های مختلفی همچون زبان‌شناسان، مترجمان زبان‌های مبدأ و مقصد روسی و فارسی، روان‌شناسان زبان، آموزگاران زبان روسی به فارسی‌زبانان به‌ویژه در حوزه ترجمه سودمند باشد. همچنین، این مطالعه در بخشی مجزا به کاربردهای آموزشی و ترجمه‌ای یافته‌ها می‌پردازد تا بهره‌گیری عملی آن‌ها در محیط‌های آموزش زبان و فعالیت‌های ترجمه‌ای آسان شود