تحلیل آموزش فرهنگ در کتاب‌های آموزش زبان فرانسه مورد استفاده در دانشگاه‌های ایران: مطالعه‌ مقایسه‌ای میان کتاب‌هایÉdito و Atelier

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jflr.2025.400862.1235
چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل چگونگی آموزش فرهنگ از خلال آموزش زبان در سه کتاب زبان فرانسه در سطح A1، شامل اِدیتو ویراست 2015 و 2022 و اَتُلیه می‌پردازد. چارچوب نظری مقاله بر پایه‌ الگوی چهار ‌بُعدی یوئن و نیز رویکرد سه‌گانه آموزش فرهنگ استوار است. با استفاده از روش تحلیل محتوای آشکار، درون‌داد کتاب‌ها در همه قالب‌ها نظیر متن، تصویر، فایل صوتی و یا تصویری و فعالیت آموزشی بررسی شد. نتایج حاکی از آن است که هر سه کتاب بر انتقال مؤلفه‌های ملموس فرهنگی شامل محصولات فرهنگی و شخصیت‌ها تأکید می‌کنند، اما در بازنمایی بعد دیدگاه‌ها ضعف نسبی دارند. کتاب اِدیتو ویراست 2015، عمدتاً از رویکرد دانش‌محور پیروی می‌کند؛ در حالی که در ویراست 2022، با حفظ این رویکرد، ردپایی از توانش ارتباطی بینافرهنگی و رویکرد مقایسه‌ای دیده می‌شود. کتاب اَتُلیه بیشترین تمرکز را بر تعامل بینافرهنگی و مقایسه‌ فرهنگ‌ها دارد. با این حال، تعداد فعالیت‌ها با رویکرد مقایسه‌ای یا توانش ارتباطی بینافرهنگی نسبت به رویکرد دانش‌محور بسیار اندک است. رویکرد توانش ارتباطی بینافرهنگی، بیشتر به پروژه‌های پایانی فصول و رویکرد مقایسه‌ای، گاهی به یک پرسش در پایان یک فعالیت در قالب درک نوشتاری یا گفتاری محدود می‌شود. بنابراین، هرچند زبان‌آموزان در این کتاب‌ها تحت قالب‌های مختلف در گونه‌های فرهنگ فرانسوی غوطه‌ور می‌شوند، اما بعد دیدگاه‌ها و نیز رویکردهای مقایسه‌ای و بینافرهنگی در آنها کمتر مورد توجه بوده‌اند.