مروری بر اتیولوژی و پاتوژنز سندرم انسفالوپاتی خلفی برگشت‌پذیر (PRES) در بیماران با بیماری مولتیپل اسکلروزیس (MS) و بیماری طیف نورومیلیت اپتیکا (NMOSD)

نویسندگان

1 استاد، گروه نورولوژی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i821.0770
چکیده

مقاله مروری مقدمه: سندرم انسفالوپاتی خلفی برگشت‌پذیر (Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome) PRES یک اختلال عصبی با پاتوفیزیولوژی چندوجهی است که معمولاً با ادم وازوژنیک در تصویربرداری مغز تظاهر می‌یابد. اگرچه بروز PRES در بیماران مبتلا به ام‌اس و NMOSD نادر است، اما شناسایی عوامل اتیولوژیک و مکانیسم‌های پاتوژنز در این بیماران برای تشخیص و مدیریت بهینه بسیار حائز اهمیت است. روش‌ها: این مطالعه با جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های داده PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط انجام شد. یافته‌ها: ۱۷ گزارش موردی مرتبط شناسایی و مرور شدند. در بیماران با  NMOSDپاتوژنز PRES به طور اولیه با اختلال عملکرد سد خونی- مغزی (blood-brain barrier) BBB ناشی از حمله آنتی‌بادی‌های anti-AQP4 IgG به آستروسیت‌ها مرتبط است. به علاوه، درمان‌های رایج این بیماری مانند ریتوکسیماب (با القای آسیب اندوتلیال)، کورتیکواستروئیدها و پلاسمافرز (با القای نوسانات فشارخون) به عنوان عوامل خطر مستعدکننده قابل توجهی برای PRES شناسایی شده‌اند.در بیماران با (Multiple sclerosis) MS، التهاب اطراف عروقی و اختلال جفت‌شدگی عروقی- عصبی در سد خونی‌- مغزی، بستر مناسبی برای ایجاد PRES فراهم می‌کند. داروهایی مانند فینگولیمود (با مکانیسم آسیب اندوتلیال) و اینترفرون-بتا (از طریق القای فشارخون یا اختلال در  سد خونی- مغزی و همچنین استفاده از کورتیکواستروئیدهای، از جمله عوامل محرک بروز PRES در این بیماران هستند. نتیجه‌گیری: اگرچه PRES یک عارضه‌ی نادر در بیماران MS و NMOSD است، اما ماهیت این بیماری‌ها که با اختلال در سد خونی- مغزی همراه است، همراه با استفاده از درمان‌های خاص، این بیماران را در معرض خطر ابتلا به PRES قرار می‌دهد.