بررسی فرایند واجی سخت شدگی در وام واژه های عربی در زبان روسی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات روسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jflr.2025.383068.1155
چکیده

آواشناسی تطبیقی، نحوة تلفظ وام­واژه­ها و سیر دگرگونی آواها را در دو یا چند زبان خویشاوند و غیرخویشاوند بررسی می­نماید. اغلب در ترکیب واج­های وام­واژه، واجی نادر و مختص زبان وام­دهنده وجود دارد که در نظام واج‌شناختی زبان وام­گیرنده نیست. لذا شکل واجی کلمة قرضی طبق قوانین واج‌شناختی-صرفی زبان وام­گیرنده تغییر می‌یابد تا تلفظ واژه بیگانه برای گویشور آن زبان با سهولت بیشتری انجام پذیرد. در این تحقیق زبان پذیرنده وام­واژه­ها، زبان روسی است. هدف، بررسی انواع سخت­شدگی در سازگاری واژه­های عربی با قواعد آواشناختی زبان روسی است. تمامی وام­واژه­های عربی هنگام ورود به زبان روسی، دستخوش دگرگونی­های آوایی مختلف می­گردند. روش پژوهش، توصیفی، کتابخانه‌ای و آواشناسی تطبیقی است. یافته­های پژوهش می­تواند در دروس آواشناسی به دانشجویان ایرانی رشته زبان روسی و نیز در بررسی وام­واژه‌ها در واژه­شناسی مفید واقع گردد. داده­ها، حاصل بررسی ۱۳۲ وام­واژه مستخرج از فرهنگ واژگان بیگانه چاپ موسکو در سال ۱۹۸۴، به تألیف ا. و. لِخین، س. م. لوکشینا، ف. ن. پِتروف و ل. س. شائومیان می­باشد. نتایج نشان می­‌دهد که در بسیاری از موارد در وام­واژه‌های عربی زبان روسی، سخت­شدگی رخ می­دهد که خود به انواع تبدیل سایشی به انفجاری، غلت به سایشی، واکرفتگی و تشدید تقسیم می‌گردد.