فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاربردهای چت‌جی‌پی‌تی در حوزه آموزش به‌طور گسترده‌ای مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، اما بررسی‌های علمی در زمینه ترجمه، به‌ویژه ترجمه متون ادبی، بسیار محدود است. مطالعه حاضر به واکاوی نگرش‌های دانشجویان ادبیات انگلیسی نسبت به هوش مصنوعی مولد، به‌ویژه چت‌جی‌پی‌تی، در زمینه ترجمه آثار ادبی می‌پردازد. این پژوهش با مشارکت ۲۲ دانشجوی مقطع کارشناسی رشته ادبیات انگلیسی دانشگاه حکیم سبزواری انجام شده و برای گردآوری داده‌ها از روش‌های کیفی، شامل مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و چهارچوب‌های روایی، جهت تحلیل تجربیات شرکت‌کنندگان در طول یک دوره آموزشی ۱۲ هفته‌ای بهره گرفته است. در این بازه زمانی، دانشجویان با استفاده از چت‌جی‌پی‌تی به ترجمه متون ادبی متنوعی همچون شعر، داستان کوتاه و بخش‌هایی از رمان پرداختند. یافته‌های به‌دست‌آمده، ابعاد مثبت و منفی استفاده از هوش مصنوعی در فرایند ترجمه را آشکار ساخت. دانشجویان، چت‌جی‌پی‌تی را به‌دلیل سرعت، سهولت دسترسی و نقش آن در ارتقای خلاقیت، گسترش دامنه واژگان و تسهیل فرایند یادگیری مورد تحسین قرار دادند. بااین‌حال، محدودیت‌هایی نظیر ناتوانی در درک ظرافت‌های فرهنگی، عمق احساسی و پیچیدگی‌های سبکی به‌ویژه در متون شعری، به‌طور ملموسی نمایان شد. افزون‌بر این، نگرانی‌هایی پیرامون وابستگی بیش از حد به ابزار هوش مصنوعی، مسائل اخلاقی نظیر سرقت ادبی و همچنین ناتوانی این فناوری در جایگزینی بینش انسانی مطرح گردید. باوجوداین چالش‌ها، بیشتر دانشجویان چت‌جی‌پی‌تی را ابزاری مکمل و نه جایگزین مترجمان انسانی ارزیابی کردند. این پژوهش بر ضرورت تدوین راهبردهای آموزشی تأکید دارد که دانشجویان را برای تعامل انتقادی با هوش مصنوعی آماده ساخته و توازنی میان کارآمدی و خلاقیت ایجاد کند. مطالعات آتی می‌بایست بر ارتقای توانمندی‌های هوش مصنوعی در فهم پیچیدگی‌های فرهنگی و عاطفی و همچنین بررسی شیوه‌های ادغام آن در روندهای کاری مشترک با مترجمان انسانی تمرکز نمایند.