اپیدمیولوژی مبتنی بر فاضلاب: رویکردی جهت بررسی وضعیت رفتاری و بهداشتی جامعه از طریق بررسی نمونه‌های فاضلاب

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی پسا دکترا، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v43.i820.0728
چکیده

مقاله مروری مقدمه: افزایش مصرف داروها و مواد شیمیایی، تغییر الگوی بیماری‌های عفونی و بروز بیماری‌های نوظهور، نگرانی‌های بهداشتی ایجاد کرده ‌است. در رویکرد اپیدمیولوژی مبتنی بر فاضلاب، با آنالیز فاضلاب امکان استخراج اطلاعات اپیدمیولوژیک مربوط به سبک زندگی، وضعیت سلامت/بیماری و مواجهه با عوامل شیمیایی جامعه هدف وجود دارد. این مطالعه با هدف بررسی کاربردهای اپیدمیولوژی مبتنی بر فاضلاب و شناسایی مشکلات این رویکرد انجام شد. روش‌ها: این مطالعه با جستجو و بررسی مقالات مرتبط با موضوع اپیدمیولوژی مبتنی بر فاضلاب در سه پایگاه داده (PubMed، ScienceDirect و Scopus) و همچنین موتور جستجوی Google Scholar انجام شد. یافته‌ها: نتایج این تحقیق نشان داد که آنالیز شیمیایی و میکروبی فاضلاب می‌تواند اطلاعات اپیدمیولوژیکی گسترده‌ای را از نظر مکانی و زمانی در ارتباط با وضعیت رفتاری و بهداشتی جامعه هدف فراهم کند. این اطلاعات شامل مواردی مانند استفاده از مواد مخدر، الکل و دخانیات، مصرف داروهای بدون نسخه و بار بیماری‌های ویروسی، بویژه کروناویروس جدید، در جامعه تحت پوشش شبکه‌ی فاضلاب می‌باشد. نتیجه‌گیری: اپیدمیولوژی مبتنی بر فاضلاب به عنوان ابزاری قدرتمند، پل ارتباطی میان علوم محیطی، بهداشت عمومی و اپیدمیولوژی است. نتایج حاصل از این رویکرد، اطلاعات ارزشمندی را برای سیاست‌گذاران و مسئولان بهداشتی جامعه فراهم و به آن‌ها در اتخاذ تصمیمات آگاهانه‌تر در خصوص بهبود سلامت عمومی و کنترل بیماری‌ها کمک می‌کند. با این‌حال، کاربرد این رویکرد دارای چالش‌هایی مانند ناپایداری نشانگرها در فاضلاب‌، منابع غیرانسانی و همچنین نبود استانداردهای نمونه‌برداری و آنالیز در بسیاری از موارد است.