ارزیابی دانهال‌های درخت به (‏Cydonia oblonga Mill.‎‏) شمال‌غرب ایران و گزینش مقدماتی ‏ژنوتیپ‌های امیدبخش

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ‏کرج، ایران

3 استادیار، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.22059/ijhs.2018.250070.1382
چکیده

ژنوتیپ­های بذری به در بسیاری از مناطق ایران پراکنده­اند و امکان گزینش انواع برتر در آنها جهت استفاده در برنامه­های اصلاحی وجود دارد.تحقیق اخیر با هدف ارزیابی برخی ژنوتیپ­های به شمال­غرب و گزینش ژنوتیپ(های) برتر انجام شد. لذا به این منظور 13 ژنوتیپ جمع‌آوری‌شده از استان­های اردبیل و غرب گیلان، براساس 55 صفت دستور‌العمل ملی آزمون‌های تمایز، خصوصیات ارگانولپتیک و عملکردی در کنار رقم شاهد به اصفهان ارزیابی شدند. نتایج بررسی­های انجام­شده بیانگروجود صفات متمایزکننده در عادت رشد، برگ، شکوفه و میوه این ژنوتیپ­ها بارقم شاهد بود. در این بین، پاکوتاهی در ژنوتیپ­های AD6 وAD7 و دیرگلدهی در ژنوتیپ­های AD5، AD3 و PSH قابل‌توجه بود. تجزیه کلاستر جمیع صفات، ژنوتیپ­ها را در سه شاخه خوشه­بندی کرد، که در شاخه اول ژنوتیپ‌های برتر گیوی، AS1، ASH و AD1 به‌همراه شاهد قرار گرفتند و در شاخه دوم و سوم، ژنوتیپ­ها دارای ارزش گزینشی پایین­تری بودند. درارزیابی چشایی (Organoleptic)، ژنوتیپ‌های ASH، AD1 وAS1از دیگر ژنوتیپ‌ها برتر بودند، به­صورتی­که دو ژنوتیپ ASH و AS1 با امکان گزینش برای تازه­خوری بالاتراز به اصفهان ارزیابی شد. ژنوتیپ‌های گیوی، AD5 وAD6 به­ترتیب با تولید 28، 23 و 21 کیلوگرم ­در­درخت دارای بالاترین عملکرد و کارایی عملکرد بودند. براساس جمیع صفات، ژنوتیپ­های گیوی، AD1، ASH و AS1 با اهداف کاربردی مختلف در برنامه­های اصلاحی، به­عنوان ژنوتیپ­های امیدبخش گزینش مقدماتی شدند.