مجازی شدن کنشهای نسلی: مطالعهی فرآیند برساخت معناهای نسلی در شبکههای اجتماعی مجازی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم اجتماعی(مطالعات جوانان) دانشگاه مازندران
2 دانشجوی دکترای جامعه شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه اصفهان
3 دانشیار جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران
doi
چکیده
گسترش شبکههای مجازی و اینترنت، شیوههای اجتماعی شدن را دچار چالش اساسی کرده است؛ بهنحویکه سبب شده است تا جامعه شناسان از مفهوم «اجتماعیشدن آنلاین» سخن بگویند. تفاوت نسلها در فرایند اجتماعی شدن (مجازی و غیرمجازی)، ممکن است موجب شکلگیری معناها و ابژههای معنابخش متفاوتی شود. روش پژوهش حاضر، مبتنی بر پارادایم تفسیری - برساختی بوده است که با بهرهگیری از روش «مردمنگاری مجازی» صورت گرفته است. جامعه نمونه تحقیق، 27 نفر از کنشگران شبکههای اجتماعی مجازی فعال در تلگرام و وایبر بودهاند که به شیوهی نمونهگیری نظری و هدفمند انتخاب شدند. دادههای این پژوهش از طریق مصاحبه کیفی عمیق و باز جمعآوریشده است. یافتههای پژوهش حاضر نشان داده است: محدودیتهای جهان عینی ازیکطرف و فانتزیهای فضای مجازی از طرف دیگر، سوژههای جوان را به سمت استفاده از شبکههای اجتماعی مجازی و نهایتاً به «مجازی شدن کنش» رهنمون میکند. سوژههای مجازی، جهان ذهنی خاص خود را بر میسازند که بهکلی میتواند به لحاظ معناها و ابژهها همچنین سیالیت و سرعت تغییر، متفاوت از جهان عینی و واقعی باشد. نتایج پژوهش نشان داد: استفاده و عضویت در شبکههای اجتماعی مجازی، سبب برساخت شکافهای معنایی دروننسلی، سرگردانی معنایی و سیالیت ابژهگی و نوعی دو مرکزی شدن معناهای نسلی شده است که این مسئله میتواند تمایز معنایی و هویتی بین نسلها، همچنین شکاف نسلی را سبب شود.