بررسی وضعیت جمعآوری پلاسما در جهان به منظور تهیهی داروهای مشتق از پلاسما
نویسندگان
1 دکتری تخصصی زیست فناوری پزشکی، استادیار مرکز تحقیقات فرآوردههای بیولوژیک و سلامت خون، موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون، تهران، ایران
2 متخصص پزشکی اجتماعی، استاد مرکز تحقیقات انتقال خون، موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون، تهران، ایران
3 دکتری تخصصی آسیبشناسی، استاد مرکز تحقیقات انتقال خون، موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون، تهران، ایران
4 دکتری تخصصی آسیبشناسی، مرکز تحقیقات انتقال خون، موسسه عالی آموزشی و پژوهشی طب انتقال خون، تهران، ایران
doi
10.48305/jims.v43.i819.0676چکیده
مقاله مروری مقدمه: پلاسمای انسانی منبع حیاتی پروتئینهای درمانی است و پلاسمافرزیس روش اصلی جمعآوری آن محسوب میشود. مطالعه حاضر به بررسی وضعیت جمعآوری پلاسما در ایران و سایر کشورها و تأثیر سیاستهای مدیریتی و تشویقی بر خودکفایی و سلامت اهداکنندگان و بیماران میپردازد. سازمان جهانی بهداشت و سایر سازمان های بینالمللی بر اهدای داوطلبانه پلاسما تأکید دارند، زیرا موجب کاهش خطر انتقال بیماریهای عفونی، تضمین سلامت اهداکنندگان، و دسترسی برابر به فرآوردههای خونی میشود. شرح مقاله: در ایران، پلاسمافرزیس تنها توسط مراکز خصوصی و با پرداختی بیش از حداقل دستمزد انجام میشود و سازمان انتقال خون تنها با ارسال مازاد پلاسمای بازیافتی در تهیه داروهای مشتق از پلاسما مشارکت دارد. با توجه به دستیابی این سازمان به اهدای 100 درصد داوطلبانه خون در کشور، مشارکت آن در جمعآوری پلاسما میتواند با جذب اهداکنندگان داوطلب، به کاهش دفعات اهدای پلاسما توسط هر فرد، کاهش عوارض ناشی از اهدای مکرر و ارتقای سلامت اهداکنندگان بیانجامد. در کشورهای اروپایی، پلاسمافرزیس یا فقط توسط مراکز دولتی به صورت داوطلبانه (هلند، فرانسه، و ...) یا توسط مراکز دولتی با مشارکت بخش خصوصی که معمولاً مشوق مادی ارائه میکنند (آلمان، اتریش، و...) انجام میشود. قرارگیری مراکز پلاسمافرزیس خصوصی در مناطق کمدرآمد نشانه سیاستهای جذب اهداکننده با تشویق مالی است که سلامت اهداکنندگان را به خطر میاندازد و وابستگی به گروههای آسیبپذیر را افزایش میدهد. نتیجهگیری: آگاهیبخشی عمومی درباره مزایای اهدای داوطلبانه پلاسما، مشارکت بخش دولتی، بهروزرسانی تجهیزات، پایش منظم سلامت اهداکنندگان، ارائهی مشوقهای غیرمادی و استفاده از فناوریهای پیشرفته تشخیص و حذف پاتوژن، گامهای مؤثری برای خودکفایی و تأمین ایمن داروهای مشتق از پلاسما هستند.
