تأثیر دولوکستین بر فعالیتهای عصبی مغز و پردازش درد در بیماران مبتلا به استئوآرتریت مفصل زانو: یک مطالعهی مبتنی بر fMRI
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فیزیک پزشکی، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی، گروه مهندسی پزشکی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار گروه فیزیولوژی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران
4 دانشیار گروه مهندسی پزشکی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
5 دانشجوی دکتری تصویربرداری پزشکی، گروه علوم اعصاب و مطالعات اعتیاد، دانشکده ی فناوریهای نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
6 دانشیار گروه فیزیک پزشکی، گروه پزشکی هستهای، دانشکده ی علوم پزشکی وابسته، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
7 استادیار گروه مهندسی پزشکی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
doi
10.48305/jims.v43.i817.0574چکیده
مقاله پژوهشی مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مصرف داروی دولوکستین (Duloxetine) بر ماتریس درد در مغز بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو OA (Osteoarthritis) با استفاده از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (Functional Magnetic Resonance Imaging) fMRI انجام شد. روشها: این مطالعه با استفاده از fMRI بر روی 39 بیمار مبتلا به استئوآرتریت زانو در دو گروه، شامل گروه دریافتکنندهی دارونما و گروه دریافتکنندهی دولوکستین (Duloxetine) انجام شد. تحلیل دادهها شامل تحلیل مؤلفههای مستقل (Independent Component Analysis) ICA برای شناسایی شبکههای مغزی، و تحلیل نظریه گراف (Graph Theory) برای ارزیابی ارتباطات عملکردی در ماتریس درد بود. تمامی تحلیلها با استفاده از جعبهابزارهای نقشهبرداری پارامتریک آماری SPM (Statistical Parametric Mapping) و ابزار اتصال عملکردی (functional Connectivity Toolbox) CONNدر نرمافزار MATLAB صورت گرفت. یافتهها: در روش تحلیل ICA، نواحی مختلف مغز مانند قشر کمربندی قدامی (ACC)، تالاموس (THL)، قشر اینسولار (IC)، قشر پاریتال (PO) و قطب پیشانی (FP) در گروه دارونما و گروه دولوکستین تعداد وکسلهای فعال بیشتری نشان دادند. تحلیل تئوری گراف نشان داد که در گروه دارونما، تالاموس چپ (THL-left) با قشر پاریتال راست (PO-right) و قشر پاریتال چپ (PO-left) با نواحیFP و IC ارتباط عملکردی دارند. همچنین در گروه دولوکستین، قشر پاریتال چپ (PO-left) با نواحی FP ارتباط عملکردی داشت. نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که مصرف دولوکستین، تأثیر قابلتوجهی بر معماری شبکههای عصبی و رفتارهای مرتبط با پردازش درد در بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو دارد. یافتههای این پژوهش میتواند مبنای تحقیقات آتی در زمینهی علوم شناختی و فارماکولوژی (Pharmacology) قرار گیرد.
