مؤلفههای فرهنگی ـ اجتماعی و فرهنگ شهروندی (مورد مطالعه: شهروندان سنندج)
نویسندگان
1 پژوهشگر مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور
2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
مشارکت شهروندان در امور جامعه و کیفیت مشارکت آنان، نوعی ضرورت اجتماعی و از شاخصهای مهم پیشرفت و نشانه توسعهیافتگی کشورهاست که بهصورت سازهای اجتماعی مبتنی بر بسترهای اجتماعی و فرهنگی جامعه همراه با تنوع فرهنگها، معانی مختلفی را در جامعه شکل میدهد. این پژوهش با هدف تحلیل ساختاری فرهنگ شهروندی و تأثیر آن بر اجرای حقوق و تکالیف شهروندی در میان شهروندان سنندجی، به روش توصیفی و با تکنیک پیمایش انجام پذیرفته است. پرسشنامه محققساخته دارای اعتبار و پایایی مناسب به شیوه نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای در میان 400 نفر از شهروندان 18 سال به بالای شهر سنندج توزیع شد. یافتهها نشان داد میانگین نمرات شهروندان سنندجی در نمره نگرش به وضعیت تعلق شهروندی در اجتماع ایرانی پایینتر از میانگین سایر مؤلفههای شهروندی است. در رتبه بعدی نمره میانگین عضویت و حس تعلق به اجتماع ایرانی (سنجش تعلق عینی شهروندی) قرار دارد که به تبعیت از وضعیت ذهنی این بعد نیز پایینتر از متوسط بوده و حکایت از آن دارد که شهروندان سنندجی عمدتاً و در درجه اول خود را متعلق به اجتماع محلی دانسته و سپس اجتماع ایرانی را مهم به شمار میآورند. یافتهها تحلیلی مطالعه نیز نشان میدهد که متغیرهای مستقل مسئولیتپذیری و مشارکت، هویت اجتماعی، قانونمندی و آموزش شهروندی اثر مستقیم و معناداری بر فرهنگ شهروندی شهروندان سنندج داشتهاند و همچنین خود فرهنگ شهروندی اثر معناداری بر رعایت حقوق شهروندی و انجام تکالیف شهروندی داشته است.
