فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیدۀ گردوغبار به‌عنوان یکی از مخاطرات حاصل از تعامل انسان و طبیعت، به­دلیل مسائلی از جمله سیاست‌های غلط مدیریتی و کنترل ناصحیح منابع آب، تغییرات اقلیمی، خشکسالی و همچنین تخریب‌های گستردۀ محیط‌زیست و منابع آب‌وخاک، شکل و ابعاد گسترده‌ای به خود گرفته و به‌صورت مشکلی جدی درآمده است. براین­اساس پدیدۀ گردوغبار از عوامل مختلفی از جمله عوامل سیاسی تأثیر پذیرفته که در جنوب غرب آسیا و در حوزۀ رودخانه‌ای دجله و فرات گسترش یافته است. این مقاله به بررسی عوامل سیاسی پدیدۀ گردوغبار در حوزۀ رودخانه‌ای دجله و فرات می­پردازد. پرسشی که در این مقاله - به شیوۀ توصیفی-تحلیلی و مبتنی­بر اطلاعات کتابخانه‌ای- بررسی شده، این است که: «عوامل سیاسی مؤثر در تشدید پدیدۀ گردوغبار در حوزۀ رودخانه‌ای دجله و فرات کدام‌اند؟». نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد جنگ و درگیری نظامی، ضعف مدیریت سیاسی فضا و شرایط امنیتی-سیاسی در تشدید پدیدۀ گردوغبار در حوزۀ رودخانه‌ای دجله و فرات تأثیرگذار است. جنگ و درگیری نظامی با تخریب پوشش گیاهی، بی‌ثباتی سطح خاک در تشدید این پدیده تأثیرگذار هستند. به‌طورکلی، از دیگر عوامل تأثیرگذار در تشدید پدیدۀ گردوغبار، ناتوانی و ضعف مدیریت سیاسی فضا و مدیریت آب به‌طور خاص است. در سال‌های اخیر، شرایط امنیتی منطقه نیز به‌گونه‌ای بوده است که در کشورهای منطقه، به‌ویژه در عراق و سوریه ماهیانه صدها نفر از غیرنظامیان کشته شده‌اند. این وضعیت در ناتوانی مسئولان برای مدیریت و کنترل گردوغبار تأثیرگذار است.