تأثیر توسعه تکنولوژی بر شیوه‌های رنگرزی قالی‌های عشایری استان فارس

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده فرش، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران، صندوق‌پستی: 4567- 51335.

2 کارشناسی ارشد، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز. ایران، صندوق‌پستی: 4567- 51335.

doi
چکیده

قالی‌‌های عشایری استان ‌‌فارس مهم‌ترین تولیدات عشایری ایران است و شیوه رنگرزی سنتی و استفاده از مواد رنگزای طبیعی شاخص‌‌ترین مزیت رقابتی این قالی‌‌ها را تشکیل می‌‌دهند. در سال‌‌های اخیر با نفوذ قدرت جامعه‌‌صنعتی و توسعه فناوری در تولید قالی‌‌های عشایری، پدیده صنعتی‌‌شدن در مؤلفه‌‌های فنی قالی‌‌های عشایری فارس تأثیرات قابل‌‌توجهی داشته است. لذا در این پژوهش شناسایی و آشکارسازی تأثیرات توسعه فناوری در تغییر شیوه رنگرزی الیاف قالی‌‌های عشایری فارس مورد بررسی گرفته است. با توجه به اهمیت تغییر در شیوه رنگرزی از شیوه سنتی به روش خودکار صنعتی، در این پژوهش ابتدا به شیوه رنگرزی سنتی توسط عشایر فارس پرداخته و سپس آثار و تبعات تغییر روش رنگرزی به شیوه مکانیزه در پی توسعه فناوری بر قالی‌‌های عشایری معرفی و بررسی شد. مطالعات نشان دادند. در چند دهه ‌‌اخیر عواملی نظیر یک‌‌جا نشینی و تأثیر مشغله‌های زندگی صنعتی ‌‌و ‌‌‌‌ماشینی به زندگی عشایر باعث تبعیت آنها از فرآیند صنعتی و مکانیزاسیون رنگرزی شد و آثار و مصادیق تأثیر جامعه‌‌صنعتی بر رنگرزی عبارتند از: واردات رنگ‌‌های شیمیایی، رواج شیوه رنگرزی شیمیایی و به تبع آن افزایش تعداد کارگاه‌‌های رنگرزی صنعتی و ماشینی. علاوه بر اینکه شیوه صنعتی موجب سهولت در فرآیند رنگرزی می‌‌شود، سبب چیره‌‌شدن فناوری بر اندیشه‌‌انسانى و از بین رفتن هویت و اصالت قالی‌‌های تک‌‌نسخه و منحصربه‌‌فرد عشایری می‌‌گردد.