باززایی گیاه بنفشه معطر (Viola odorata) از طریق کالوس‌های حاصل از دمبرگ

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، بلوار دانشگاه، اردبیل، ایران، کدپستی: 5619964767

2 استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، بلوار دانشگاه، اردبیل، ایران، کدپستی: 5619964767

3 استادیار پژوهشکده ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، پژوهشکده زیست فناوری و کشاورزی طبرستان، کیلومتر 7 جاده دریا، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، مازندران، ایران

4 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، بلوار دانشگاه، اردبیل، ایران، کدپستی: 5619964767

doi
10.22059/ijhs.2018.252724.1404
چکیده

بنفشه معطر (Viola odorata)، یک گیاه دارویی با ارزش دارویی منحصر به­فرد می­باشد که برداشت بیش از اندازه این گیاه دارویی از طبیعت منجر به کاهش زیستگاه­های طبیعی آنها می­شود. تکثیر درون­شیشه­ای، روش قدرتمندی برای تکثیر در سطح وسیع گونه­های مهم تجاری و حفظ ژرم­پلاسم گونه­های در معرض انقراض محسوب می­شود. مطالعه حاضر، به­منظور فراهم­ساختن پروتکلی کارآمد برای کالوس­زایی و اندام­زایی درون­شیشه­ای بنفشه معطر از طریق بهینه­سازی غلظت­های مختلف تنظیم­کننده­های رشد انجام گرفته است. جهت کالوس­زایی، غلظت­های مختلف بنزیل­آدنین (BA) (0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی­گرم در لیتر) به­همراه توفوردی (2,4-D) (5/0، 1، 5/1 و 2 میلی­گرم در لیتر) و برای باززایی ساقه غلظت­های مختلف BA (5/0، 1، 5/1 و 2 میلی­گرم در لیتر) مورد استفاده قرار گرفت. محیط کشت MS حاوی 5/1 میلی­گرم در لیتر BA و 5/1 میلی­گرم در لیتر 2,4-D، مناسب­ترین ترکیب برای القای کالوس ریزنمونه دمبرگ پس از 30 روز شناخته شد. بهترین رشد و  بیش‌ترین میزان باززایی شاخه از کالوس­های دمبرگ در محیط کشت حاوی 5/1 میلی­گرم در لیتر BA مشاهده گردید. گیاهچه­ها نیز به­آسانی در همان محیط کشت، پس از واکشت دوم، ریشه­زایی نمودند و پس از آن با صد در صد زنده­مانی در بستر پیت­ماس و پرلیت سازگاری یافتند. این پروتکل می­تواند به­طور موفقیت­آمیزی برای تکثیر در سطح وسیع و حفظ ژرم­پلاسم این گیاه دارویی باارزش استفاده گردد.