عوامل و زمینههای گرایش به معنویتگرایی جدید در میان شهروندان تهرانی
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی
2 دکتری جامعهشناسی فرهنگی دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
مقاله حاضر با هدف فهم چیستی و چرایی گرایش به «معنویتگرایی جدید» در میان شهروندان تهرانی، به بررسی عوامل، زمینهها و شاخصهای گرایش به این پدیده خواهد پرداخت. رویکرد روشی مقاله، کیفی و روش به کار گرفته شده، تحلیل مضمونی است و از مصاحبه نیمه ساختاریافته و نمونهگیری نظری برای گردآوری دادهها بهره بردهایم. از مجموع 23 مصاحبه انجام شده، هشت مضمون بهعنوان عامل: تنش اخلاقی، تجربه رنج، محرومیت، دسترسی به معنویتگرایی، ارتباط مؤثر با معنویتگرایان جدید، بحران معنا، تجربه فرامادی و تجربه حدی شناسایی شد. چهار مضمون: مدرنشدگی، نارضایتی فرهنگی، تجربه زیستجهانهای دیگر و عاطفهگرایی نیز بهعنوان زمینه شناسایی شد. همچنین شاخصهای گرایش به سه بعد معرفتی، روانی و عملی تقسیم شد. گرایش معرفتی با باورهای فرامادی جدید، تغییر نظام معنایی، تلاش برای نزدیکسازی نظام معنایی فعلی و پیشین و تغییر غایات زندگی در میان گروندگان مشخص شد. گرایش روانی شامل جذب آثار خوب روانی شدن و تجربه فرامادی بود و گرایش عملی نیز با جذب روشهای آسانسازی ارتقای اجتماعی و اقتصادی شدن و همچنین جذب کارکردها شدن معرفی شد.
