مروری بر روش‌های استخراج ماده رنگزا از گیاه نیل و وسمه

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی، دانشکده هنرهای کاربردی،گروه فرش، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 1591634311.

2 استادیار، دانشکده هنرهای کاربردی،گروه فرش، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 1591634311.

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای کاربردی،گروه فرش، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران، صندوق‌پستی: 1591634311.

doi
چکیده

درعصر حاضر، به دلیل آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی مواد رنگزای شیمیایی رویکرد بازگشت به سمت منابع گیاهی احیا شده است. گیاه نیل و وسمه بهترین منابع گیاهی برای رسیدن به رنگ آبی با ثبات‌های عمومی بسیار عالی هستند. از این‌رو تحقیقات بسیار زیادی به منظور استخراج رنگزا از این گیاهان انجام شده است. روش‌های استخراج سنتی تا پیشرفته و دستگاهی نتایج خوبی از راندمان استخراج را نشان دادند. هدف از انجام این پژوهش اولا گردآوری مطالعات صورت گرفته در این حوزه به صورت مجموعه‌ای مدون و دوما به‌کارگیری نتایج تحقیقات پیشین برای بهبود روش‌های استخراج است. نتایج نشان داد، استخراج مادۀ رنگزا از نیل یا وسمه از روش‌های متعددی نظیر روش سنتی، آب گرم، میکروبی، آنزیمی، مایکروویو و غیره می‌توان استفاده کرد. همچنین مشخص شد که متغیرهایی مانند سرعت اکسیداسیون، زمان اکسیداسیون، محیط قلیایی تخمیر، نوع مواد قلیایی، زمان استراحت تخمیر و غیره بر فرآیند استخراج رنگزاهای نیل و وسمه تأثیر می‌گذارند، که تأثیر pH بسیار مهم­تر است.