فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: پیشرفت‌های سریع در فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) و ادغام آن‌ها در دستگاه‌های تلفن همراه، چشم‌انداز آموزش را متحول کرده و روش‌های نوآورانه‌ای را برای تدریس و یادگیری معرفی کرده است. این ادغام فناوری، نحوه‌ تبیین و هدایت فرایند یادگیری را به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر قرار داده است. معلمان، به‌عنوان تسهیل‌گران اصلی یادگیری، نقش محوری در جذب دانش‌آموزان در محیط‌های یادگیری الکترونیکی ایفا می‌کنند. با این حال، اثربخشی یادگیری الکترونیکی در تقویت تعاملات معلم و دانش‌آموز به عوامل متعددی بستگی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها سواد دیجیتال معلمان است. سواد دیجیتال نه تنها توانایی معلمان را در استفاده مؤثر از ابزارهای یادگیری الکترونیکی تعیین می‌کند، بلکه ظرفیت آن‌ها را برای ایجاد تعاملات آموزشی معنادار نیز افزایش می‌دهد. هدف این مطالعه بررسی نقش واسطه‌ای سواد دیجیتال معلمان در رابطه بین آموزش الکترونیکی و تعاملات آموزشی در مدارس ابتدایی شهر تهران است.روش‌ها‌: روش تحقیق از نظر دست‌یابی به هدف از نوع کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات از نوع پیمایشی است. جامعه آماری به تعداد 20968 نفر معلم دوره ابتدایی در کل شهر تهران (مناطق 19 گانه آموزش و پرورش شهر تهران) شامل 18824زن و 2144 نفر مرد بود. حجم نمونه براساس جدول مورگان 376 نفر برآورد شد. روش نمونه گیری از نوع خوشه‌ای چند مرحله‌ای بود. در ابتدا شهر تهران به پنج منطقه جغرافیایی (شمال، جنوب، مرکز، شرق و غرب) تقسیم شد. پس از تقسیم‌بندی شهر تهران به مناطق جغرافیایی با دادن کد به‌صورت تصادفی از هر منطقه یک خوشه (منطقه) انتخاب شد. در مرحله بعد به‌صورت تصادفی از مناطق انتخابی با دادن کد از هر منطقه 20 خوشه (مدرسه) به جهت رعایت توازن در مناطق انتخاب شد و برای اندازه‌گیری متغیرهای مورد مطالعه، سه ابزار معتبر مورد استفاده قرارگرفت که عبارتند از: پرسش‌نامه سواد رایانه‌ای، پرسش‌نامه یادگیری الکترونیکی و پرسش‌نامه تعامل معلم و دانش‌آموز. این ابزارها چارچوبی جامع برای ارزیابی سواد دیجیتال معلمان، اثربخشی یادگیری الکترونیکی و کیفیت تعاملات معلم و دانش‌آموز فراهم کردند. برای تحلیل فرضیات از مدل معادلات ساختاری و رگرسیون خطی استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش تأثیر مثبت یادگیری الکترونیکی بر تعاملات معلم و دانش‌آموز را تأیید می‌کند. علاوه بر این، سواد دیجیتال به‌عنوان یک عامل میانجیگری حیاتی شناسایی شد که این رابطه را تقویت می‌کند. به‌طور خاص، نتایج نشان داد که معلمان با سطح سواد دیجیتال بالاتر، مجهزتر به استفاده از سکوهای یادگیری الکترونیکی هستند و منجر به تعاملات آموزشی مؤثرتر می‌شوند. نقش میانجیگری سواد دیجیتال اهمیت آن را به‌عنوان یک مهارت بنیادین که مزایای فناوری‌های یادگیری الکترونیکی را تقویت می‌کند، برجسته می‌کند. این یافته نشان می‌دهد که سواد دیجیتال نه تنها پذیرش ابزارهای یادگیری الکترونیکی را تسهیل می‌کند؛ کیفیت تعامل معلم و دانش‌آموز را نیز در محیط‌های یادگیری مجازی غنی می‌سازد.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر ضرورت بهبود سواد دیجیتال معلمان برای ارتقای کیفیت کلی آموزش و ترویج تعاملات مؤثر معلم و دانش‌آموز در مدارس ابتدایی تأکید می‌کند. سواد دیجیتال به‌عنوان یک توانمندساز حیاتی عمل می‌کند و به معلمان امکان می‌دهد تا ابزارهای یادگیری الکترونیکی را مؤثرتر هدایت و استفاده کنند. در نتیجه، مداخلات هدفمند برای بهبود سواد دیجیتال معلمان باید به‌عنوان بخشی از اصلاحات آموزشی گسترده‌تر در اولویت قرار گیرد. علاوه بر این، توسعه زیرساخت‌های ICT در مدارس برای اجرای موفقیت‌آمیز ابتکارات یادگیری الکترونیکی ضروری است. فراهم کردن دسترسی معلمان به ابزارها و منابع دیجیتال قابل‌اعتماد می‌تواند توانایی آن‌ها را در ارائه درس‌های مجازی جذاب و تعاملی بیشتر تقویت کند. علاوه بر این، برنامه‌های آموزشی متناسب با تمرکز بر استفاده عملی از سکو‌های یادگیری الکترونیکی و استراتژی‌های تدریس دیجیتال می‌تواند معلمان را برای به حداکثر رساندن پتانسیل ICT در آموزش توانمند کند. با رسیدگی به این حوزه‌ها، مدارس می‌توانند محیطی مناسب برای یادگیری الکترونیکی مؤثر ایجاد کرده و تعاملات آموزشی قوی‌تر بین معلمان و دانش‌آموزان را تقویت کنند. یافته‌های این مطالعه به مجموعه رو به رشد دانش در مورد نقش سواد دیجیتال در آموزش مدرن کمک می‌کند و اهمیت آن را در سازگاری با نیازهای عصر دیجیتال برجسته می‌سازد.