فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: قرن بیست و یکم شاهد پیشرفت شتابان فناوری‌ها بوده که زندگی بشر را متحول کرده‌اند. هوش مصنوعی، یکی از این فناوری‌های نوظهور، پتانسیل تغییر اساسی در بخش‌های گوناگون، از جمله آموزش، را دارد. در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی در نظام‌های آموزشی مورد استفاده قرار گرفته تا کیفیت یادگیری و آموزش را ارتقا بخشد. این پژوهش با توجه به اهمیت روزافزون هوش مصنوعی در آموزش و تأثیر آن بر نقش معلم، به بررسی نقش این فناوری در رهبری معلمان در فرایند آموزشی پرداخته و می‌کوشد فرصت‌های موجود در هوش مصنوعی برای بهبود رهبری و عملکرد معلمان را شناسایی کند.روش‌ها‌: پژوهش حاضر کیفی از نوع روایت پژوهی بود. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات به تعداد 70 بود که از این میان 30 مقاله براساس معیارهای پذیرش انتخاب شد و از ابزار حیاتی گلین نیز برای تأمین کیفیت مقالات استفاده شد. به منظور تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری استفاده شد که ابتدا 162 کد باز استخراج شد، سپس 18 کد محوری و در نهایت 3 کد انتخابی به عنوان فرصت‌های هوش مصنوعی بر رهبری معلمان در فرایند آموزش شناسایی شد.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش فرصت‌های هوش مصنوعی بر رهبری معلمان در فرایند آموزش را در 3 بعد نشان داد که شامل شد؛ 1- برنامه‌ریزی: کمک به معلمان در ارائه محتوای هوشمند برای دانش‌آموزان، ارائه اطلاعات در مورد پیشینه‌آموزشی دانش‌آموزان، زمان‌بندی و برنامه‌ریزی دروس به صورت خودکار، طراحی آموزش‌های سفارشی شده، ارائه روش‌های تدریس بر اساس نیازهای فردی دانش‌آموزان، ارائه بسترهای هوشمند برای خودیادگیری؛ 2- اجرا مانند: جذاب تر کردن فرآیند تدریس از طریق چت‌بات‌ها، مشارکت فعال دانش‌آموزان در فرایند آموزش، بهبود کیفیت آموزش و تجربه یادگیری، ایجاد یادگیری مستقل برای دانش‌آموزان، تدریس شخصی سازی شده، محیط یادگیری اکتشافی؛ و 3- ارزشیابی مانند: نمره‌دهی خودکار به تکالیف و امتحانات، ارائه بازخورد در مورد اثربخشی عملکرد آموزشی، مدیریت داده‌های مربوط به ارزیابی تکالیف، امتحانات، کمک به دانش آموزان برای بهبود یادگیری، پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های ارزیابی بود.نتیجه‌گیری:  هوش مصنوعی به عنوان یک نیروی تحول‌آفرین در عرصه آموزش، نقشی محوری در بهبود کیفیت و شخصی‌سازی فرآیند یادگیری ایفا می‌کند. هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان ابزاری قدرتمند در ارتقاء رهبری معلم و بهبود کلی فرآیند آموزش مورد استفاده قرار گیرد.این فناوری با ارائه ابزارهایی برای برنامه‌ریزی درسی، بهبود روش‌های تدریس و ارزیابی دقیق عملکرد دانش‌آموزان، نه تنها به معلمان در ایفای نقش رهبری کمک می‌کند، بلکه امکان دسترسی به منابع آموزشی گسترده و ارائه بازخورد فوری را نیز فراهم می‌سازد. هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های یادگیری، امکان ارائه محتوای آموزشی شخصی‌سازی شده و متناسب با نیازهای فردی هر دانش‌آموز را فراهم کرده و از این طریق، به بهینه‌سازی تجربه یادگیری و افزایش تعامل بین معلم و دانش‌آموز کمک می‌کند. این پیامدهای آموزشی فناوری هوش مصنوعی، نحوه یادگیری دانش‌آموزان و شیوه فعالیت معلمان را متحول خواهد کرد. در نهایت، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش، بهبود سیستم‌های آموزشی فراهم را به همراه خواهد داشت که می‌تواند به کیفیت آموزش و بهبود نتایج تحصیلی دانش‌آموزان در سرتاسر جهان منجر شود.