بررسی «حضور تدریس» در دوره‌های برخط آزفا برپایۀ چهارچوب مفهومی اندرسون : مطالعۀ موردی مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان دانشگاه فردوسی مشهد

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،‌ ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد،‌ ایران

3 گروه زبان‌های مدرن در دانشکدۀ هنر و علوم انسانی دانشگاه باز کاتالونیا، بارسلونا، اسپانیا

doi
10.22059/jflr.2023.361166.1046
چکیده

دوره‌های برخط آموزش زبان دوم به‌سرعت در جهان درحال گسترش است و مدرس، مهم‌ترین عامل موفقیت در این دوره‌ها به‌شمارمی‌آید. با توجه به عدم حضور فیزیکی مدرس در این‌گونه دوره‌ها، لازم است با کاربست راهکارهایی، «حضور تدریس» در کلاس‌های مجازی تقویت شود. هدف اصلی در این جستار این است که با تکیه بر چهارچوب مفهومی اندرسون و همکاران (2001)، «حضور تدریس» را به‌عنوان یک مؤلفۀ تأثیرگذار در دوره‎‌های برخط آزفا (آموزش زبان فارسی) به غیرفارسی‌زبانان در مرکز بین‌المللی آزفای دانشگاه فردوسی مشهد بررسی کند. روش این پژوهش به‌صورت توصیفی_تحلیلی است و ابزار آن پرسش‌نامه‌ای برگرفته از چهارچوب مفهومی حضور تدریس اندرسون است و علاوه بر تحلیل‌های کیفی، تحلیل‌های کمی نیز ارائه شده است. جامعۀ آماری پژوهش نیز شامل سی مدرس فعال مرکز آزفای دانشگاه فردوسی مشهد می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان داد که از میان سه شاخصۀ حضور تدریس شامل طراحی و سازماندهی آموزشی، تسهیل گفتمان و آموزش مستقیم، بیشترین موافقت و کاربست با تسهیل گفتمان بوده است. از میان مؤلفه‌های شاخصۀ اول، طراحی روش‌های تدریس و آموزش آداب معاشرت اینترنتی و در شاخصۀ تسهیل گفتمان، تشویق مشارکت یادگیرندگان و مشارکت با یادگیرندگان برای برانگیختن بحث بیشترین درصدِ موافقت و کاربست را نشان می‌دهد. همچنین در شاخصۀ آموزش مستقیم کمترین درصد در میان تمام مؤلفه‌ها و شاخصه‌ها به ارائۀ مستقیم مطالب و سؤالات اختصاص داشت که بیانگر پذیرش رویکردهای نوین آموزشی در میان مدرسان مرکز فردوسی است.