آسیبشناسی ژئوپلیتیکی مدیریت منابع آبی ایران در حوضه آبریز جنوب غربی کشور: رودخانههای کرخه و کارون بزرگ
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
2 عضو هیئت علمی دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
3 عضو هیئت علمی دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
4 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران
doi
چکیده
حوضه آبریز جنوب غربی کشور مهمترین منبع آبهای سطحی کشور ایران به شمار میرود؛ بهگونهای که کنترل و بهرهبرداری از این آبها همواره ذهن دولتمداران و برنامهریزان اقتصادی و اجتماعی را به خود مشغول کرده است. شیوه مدیریت منابع آب در حوضه آبریز جنوب غربی متأثر از دیدگاه کلی مدیریت آب در مقیاس ملی است. اجرای طرحهای کنترل و انتقال آب مبتنی بر دیدگاه مدرن و طبیعتستیز و فقدان برنامههای راهبردی آمایش سرزمین، بیلان منفی برداشت از آبهای زیرزمینی، بازده پایین آب در بخش کشاورزی، مصرف سرانه بالا در بخش شهری و خانگی و آلودگی آبها توسط بخش صنعتی موجب بروز بحرانهای زیستمحیطی و انسانی در این حوضه شده است. ساختن سدهای بزرگ، بهویژه گتوند نیز ضمن وارد کردن خسارات زیست محیطی در مقیاس محلی به معضلی ملی بدل شده است. همچنین مسئله انتقال بینحوضهای آب به نواحی مرکزی موجب اعتراضات محلی و استانی و صفآرایی اقوام مختلف ساکن در حوضه و متعاقب آن حساسیتهای فرهنگی ـ اجتماعی و نیز سیاسی ـ امنیتی مدیریت آب شده است. پژوهش حاضر در پی آسیبشناسی این مسئله است تا بتواند حساسیتهای