مطالعه خصوصیات مورفولوژی و فنولوژی، میزان عناصر غذایی پر مصرف (نیتروژن، فسفر، پتاسیم) و درصد اسانس چهار جمعیت گیاه سنبله‌ای کرکدار (Stachys pilifera L.)

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشجوی سابق دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

4 دانشیار و دانشجوی سابق دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

5 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، ایران

doi
10.22059/ijhs.2018.246592.1355
چکیده

در این پژوهش پس از شناسایی رویشگاه‌های گیاه سنبله‌ای‌کرکدار (Stachys pilifera L.) در چهار منطقه از استان کهگیلویه و بویراحمد، از هر رویشگاه 10 نمونه کامل گیاهی در زمان گلدهی برای ارزیابی ریخت‌شناسی و سرشاخه‌های گل‌دار برای استخراج اسانس جمع‌آوری شد. مشخصات جغرافیایی و اقلیمی مربوط به هر رویشگاه یادداشت‌برداری گردید و از هر رویشگاه یک نمونه خاک، برای ارزیابی خصویات فیزیکی و شیمیایی خاک، نمونه‌گیری شد. نتایج به­دست­آمده با استفاده از نرم‌افزار آماری SAS تجزیه آماری شد و همبستگی بین صفات ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که بیشترین درصد نیتروژن (11/1%)، فسفر (233/0%) و پتاسیم اندام هوایی (46/1%) و بیشترین میزان اسانس (8/0%) مربوط به گیاهان رویشگاه لوداب و کمترین این صفات نیز مربوط به گیاهان رویشگاه سپیدار بود. همچنین نشان داده شد که تمامی صفات مورفولوژیک اندازه‌گیری­شده در رویشگاه‌ها، با افزایش ارتفاع کاهش یافت. در نهایت گیاه سنبله‌ای ‌کرکدار واقع در رویشگاه‌های با ارتفاع کمتر از سطح دریا، به­دلیل داشتن خصوصیات رویشی و زایشی بهتر؛ از قبیل بالا بودن طول ساقه گل‌دهنده، طول و عرض برگ و همچنین عملکرد بالای اسانس، می‌تواند در برنامه‌های اصلاحی یا برای اهلی­سازی مورد توجه قرار گیرد.