ارزیابی‌و براورد ظرفیتهای‌صادراتی‌ محصولات‌کشاورزی‌ ایران به‌کشورهای عضواتحادیه ‌اروپا

doi
10.30490/aead.2006.58918
چکیده

  مقاله‌‌ حاضر باهدف ارزیابی ‌‌ظرفیت‌ صادراتی محصولات کشاورزی به کشورهای عضو اتحادیه ‌اروپا با استفاده از شاخصهای‌ براورد پتانسیل ‌تجاری، مزیت‌نسبی ‌‌و شاخص‌ کسینوس طی دوره ‌زمانی 1999-2003 تدوین ‌‌شده‌ است. نتایج‌ پژوهش ‌نشان می‌دهد‌ که بسیاری از کشورهای عضو اتحادیه اروپا (22کشور از 25کشور) با کسب شاخص کسینوس با حد پایین56/0 و حد بالای 71/0، دارای درجه اکمال تجاری بالقوه بالایی با ایران هستند. نزدیک به یک‌بودن این شاخص نشان می‌دهد که امکان افزایش صادرات ایران به این‌کشورها وجود دارد و این کشورها می‌توانند بازار مناسبی برای صادرات ایران به حساب آیند. البته ایران باید استانداردهای لازم این اتحادیه از جمله مقررات‌بهداشتی، مقررات‌فنی‌و استانداردهای‌اجباری و غیره را رعایت کند.   از مجموع 307 کالای صادراتی دارای مزیت نسبی ایران، 63 مورد جزو محصولات کشاورزی بوده است (یک ‌پنجم از محصولات صادراتی دارای مزیت نسبی ایران را محصولات کشاورزی تشکیل می‌دهند) که از این تعداد فقط 7 محصول شامل خیار و خیارترشی؛ نخود رسمی؛ پسته؛ خرما؛ هسته‌و مغزهسته زردآلو، هلو یا آلو؛ شیره ‌و عصاره‌های نباتی از رازک؛ انواع مواد اولیه نباتی مورد استفاده در رنگرزی یا دباغی از بازار مناسبی در اتحادیه اروپا برخوردارند.   محصولات کشاورزی دارای بالاترین پتانسیل صادراتی ایران به 9 کشور لهستان، سوئد، اسپانیا، بلژیک، هلند، انگلیس، فرانسه، ایتالیاو آلمان تعلق داشته است. آلمان با 40محصول کشاورزی دارای پتانسیل وارداتی از ایران در میان اعضای اتحادیه اروپا رتبه اول را دارد. از این 40 محصول، در بیش از 30 درصد کالاها هیچ استفاده‌ای از این پتانسیل صورت نگرفته و یا استفاده از ظرفیت آن کمتر از 15 درصد بوده است. در این باره جدولهای‌ کالایی مشتمل بر محصولات کشاورزی دارای مزیت نسبی صادراتی ایران بر اساس کدهای شش ‌رقمی HS به کشورهای عضو اتحادیه اروپا، اطلاعات مفیدتری از ظرفیتهای ‌بالقوه، میزان صادرات تحقق‌یافته ‌و ظرفیتهای استفاده‌‌نشده ارائه می‌‌کند و می‌تواند مبنایی برای اعمال کاهش ‌تعرفه‌ها‌و دسترسی به بازار اتحادیه اروپا قرار گیرد.