ضرورت ایجاد یک چارچوب حکمرانی مشارکتی با تأکید بر نقش آفرینی جامعه محلی برای تحقق امنیت آبی در خراسان رضوی
نویسندگان
1 پژوهشکده آب و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 مجمع نخبگانی بسیج استان خراسان رضوی، مشهد، ایران
3 پژوهشکده آب و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
مطالعات نظری نشان میدهد که ماهیت سهوجهی آب -بهعنوان یک ماده حیاتی، کالای عمومی و عامل اقتصادی- نیازمند رویکردی ترکیبی در سیاستگذاری است. در ایران، بحران آب بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک، ناشی از ترکیبی از عوامل طبیعی و انسانی است. این بحران در سالهای اخیر به یکی از چالشهای اصلی کشور تبدیل شده است. در این میان، حکمرانی مشارکتی بهعنوان رویکردی نوین، میتواند ابزاری مؤثر در مدیریت منابع آب و ارتقای تابآوری جوامع محلی در برابر بحرانهای آبی باشد. این مقاله با بررسی اسناد بالادستی نظیر برنامه هفتم توسعه، همچنین منابع علمی معتبر جهانی و بررسی مفاهیم مهمی از قبیل سیستمهای آب، نظریه کالای مشترک، نردبان مشارکت آرنشتاین و رویکردهای نوین در حکمرانی منابع آب، به تحلیل وضعیت حکمرانی آب پرداخته و راهکارهایی برای تقویت حکمرانی مشارکتی ارائه میدهد. برای این منظور طراحی چارچوبی که در آن دولت بهعنوان سیاستگذار تسهیلگر و مردم بهعنوان بازیگران اصلی در فرآیند تصمیمگیری، مدیریت و نظارت بر منابع آب ایفای نقش کنند، ضروری است.